دوره 18، شماره 1 - ( فصلنامه علمی تخصصی طب کار یزد 1405 )
جلد 18 شماره 1 صفحات 82-71 |
برگشت به فهرست نسخه ها
دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه ، Sharifi38@yahoo.com
چکیده: (620 مشاهده)
مقدمه: عوامل روانی-اجتماعی محیط کار از مخاطرات مهم شغلی در حوزه ارگونومی و سلامت کار محسوب می‌شوند. برنامه‌ریزی برای کاهش این عوامل و ارتقای سلامت شغلی کارکنان به‌طور گسترده توصیه شده است. ابزارهای متعددی برای سنجش این عوامل وجود دارد که از میان آن‌ها، پرسشنامه روانی-اجتماعی شغلی کوپسوک (COPSOQ) یکی از معتبرترین ابزارها است. مطالعه حاضر، با هدف مروری بر کاربردهای نسخه فارسی پرسشنامه عوامل روانی-اجتماعی شغلی کوپسوک (COPSOQ) انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه مرور حیطهای از طریق جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های اطلاعاتی بین‌المللی شامل Scopus،Web of Science، PubMed، Google Scholar و پایگاه‌های فارسی معتبر مانند SID و ISC در بازه زمانی 2005 تا 2024 انجام شد. انتخاب مطالعات بر اساس معیارهای ورود و مرتبط با سؤال پژوهش صورت گرفت.
نتایج: در جستجوی اولیه 126 سند شناسایی شد که پس از بررسی نهایی، 16 مطالعه مورد تحلیل قرار گرفت. چهار مطالعه به بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه‌های اول، دوم و سوم COPSOQ پرداخته بودند و همگی روایی و پایایی ابزار را برای استفاده در محیط‌های کاری ایران تأیید کردند. یک مطالعه جامعیت این ابزار را برای ارزیابی مخاطرات روانی-اجتماعی محیط کار برجسته کرد. یازده مطالعه نیز به بررسی ابعاد مختلف روانی-اجتماعی محیط کار با استفاده از نسخه‌های مختلف COPSOQ پرداخته بودند و بر اهمیت بهبود این عوامل برای افزایش سلامت و کارایی کارکنان تأکید داشتند.
نتیجهگیری: نسخه‌های مختلف COPSOQ طی 19 سال گذشته تکامل یافته و امکان ارزیابی جامع ابعاد روانی-اجتماعی محیط کار را فراهم کرده‌اند. بومی‌سازی این ابزار و افزودن زیرمقیاس‌های جدید متناسب با تغییرات شغلی اخیر، از جمله فناوری‌های نوین و تعاملات مجازی، می‌تواند به بهبود استفاده از آن کمک کند.
روش بررسی: این مطالعه مرور حیطهای از طریق جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های اطلاعاتی بین‌المللی شامل Scopus،Web of Science، PubMed، Google Scholar و پایگاه‌های فارسی معتبر مانند SID و ISC در بازه زمانی 2005 تا 2024 انجام شد. انتخاب مطالعات بر اساس معیارهای ورود و مرتبط با سؤال پژوهش صورت گرفت.
نتایج: در جستجوی اولیه 126 سند شناسایی شد که پس از بررسی نهایی، 16 مطالعه مورد تحلیل قرار گرفت. چهار مطالعه به بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه‌های اول، دوم و سوم COPSOQ پرداخته بودند و همگی روایی و پایایی ابزار را برای استفاده در محیط‌های کاری ایران تأیید کردند. یک مطالعه جامعیت این ابزار را برای ارزیابی مخاطرات روانی-اجتماعی محیط کار برجسته کرد. یازده مطالعه نیز به بررسی ابعاد مختلف روانی-اجتماعی محیط کار با استفاده از نسخه‌های مختلف COPSOQ پرداخته بودند و بر اهمیت بهبود این عوامل برای افزایش سلامت و کارایی کارکنان تأکید داشتند.
نتیجهگیری: نسخه‌های مختلف COPSOQ طی 19 سال گذشته تکامل یافته و امکان ارزیابی جامع ابعاد روانی-اجتماعی محیط کار را فراهم کرده‌اند. بومی‌سازی این ابزار و افزودن زیرمقیاس‌های جدید متناسب با تغییرات شغلی اخیر، از جمله فناوری‌های نوین و تعاملات مجازی، می‌تواند به بهبود استفاده از آن کمک کند.
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |