Occupational Medicine Quarterly Journal

fa پیش بینی رفتارهای فرانقش از طریق تعهد شغلی، وفاداری سازمانی، ادراک استرس، ادراک عدالت، وظیفه شناسی و انگیزش درونی اعضای هیئت علمی دانشگاه واسط عراق Predicting extra-role behaviors through job commitment, organizational loyalty, stress perception, justice perception, conscientiousness and intrinsic work motivation of faculty members in Wasit University in Iraq عمومى General پژوهشي Research مقدمه:این پژوهش با هدف پیش بینی رفتار های فرانقش از طریق تعهد شغلی، وفاداری سازمانی، ادراک استرس، ادراک عدالت، وظیفه شناسی و انگیزش درونی اعضای هیئت علمی دانشگاه واسط کشور عراق اجرا شد. روش بررسی: روش پژوهش همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه اعضای هیئت علمی دانشگاه واسط در بهار و تابستان  سال 1403 (تابستان سال 2024) بودند. از جامعه آماری مورد اشاره و از طریق نمونهگیری در دسترس تعداد 250  نفر انتخاب و به پرسشنامه های رفتار های فرانقش (لی و آلن، 2002)، ادراک عدالت سازمانی (کالکوئیت، 2001)، انگیزش شغلی درونی (گگنه و همکاران، 2015)، وظیفه شناسی (مک کرا و کوستا، 1992)، تعهد شغلی بلاو (1993)، وفاداری سازمانی (کومار و شکهار، 2012) و استرس شغلی (کوهن و همکاران، 1964) پاسخ دادند. دادههای پژوهش با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه به روش گام به گام با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 25 تحلیل گردید. یافته ها:نتایح نشان داد که، بین تعهد شغلی، وفاداری سازمانی، ادراک عدالت، انگیزش درونی و وظیفهشناسی با  رفتارهای فرانقش رابطه مثبت معنادار و بین ادراک استرس شغلی با  رفتارهای فرانقش رابطه منفی معنادار (01/0p<) وجود دارد. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیری به روش گام به گام نشان داد که از میان متغیر های پیش بین طی سه گام ادراک عدالت، انگیزش درونی و وفاداری سازمانی توانستند 45% از واریانس رفتار های فرانقش را تبیین کنند. نتیجه گیری: بر اساس یافتههای مطالعه حاضر، برای توسعه رفتار های فرانقش در میان اعضای هیئت علمی دانشگاه ها، لازم است که بستر های لازم در جهت بهبود و افزایش تعهد شغلی، وفاداری سازمانی، ادراک عدالت، انگیزش درونی، وظیفه شناسی و کاهش ادراک استرس فراهم گردد که باید  مورد  توجه سیاستگزاران نظام آموزش عالی عراق قرار گیرد.   Background: Current research was conducted with the aim of predicting extra-role behaviors through job commitment, organizational loyalty, stress perception, justice perception, conscientiousness and internal work motivation of faculty members of Wasit University in Iraq. Methods: Research method was Correlational and statistical population included all faculty members of Wasit University in summer of 2024. From mentioned statistical population 250 people were selected through convenience sampling and a set of questionnaires included extra-role behaviors (Lee and Allen, 2002), perception of organizational justice (Colquitt, 2001), internal job motivation (Gagne et al., 2015). ), conscientiousness (McCrae and Costa, 1992), Blau's (1993) job commitment, organizational loyalty (Kumar and Shekhar, 2012) and job stress (Cohen et al., 1964). Research data were analyzed using Pearson's correlation coefficient and multiple regression analysis by stepwise method using SPSS version 25 software. Results: The results showed that there is a significant positive relationship between job commitment, organizational loyalty, perception of justice, internal motivation, and conscientiousness with extra-role behaviors, and there is a significant negative relationship between the perception of job stress and extra-role behaviors (p<0.01). Moreover, results of multiple regression analysis by stepwise method revealed that, among all predictor variables during the three steps justice perception, internal motivation and organizational loyalty were able to explain 45% of the variance of extra-role behaviors. Conclusion: Based on the findings of the present study, for the development of extra-role behaviors in academy members, it is necessary to pay attention to the necessary platforms for improving and increasing job commitment, organizational loyalty, perception of justice, internal motivation, conscientiousness and stress reduction. This should be taken into consideration by the policymakers of Iraqi higher education system.                                           رفتار فرانقش, انگیزش درونی, عدالت سازمانی, هیئت علمی, واسط, عراق extra-role behavior, intrinsic motivation, organizational justice, faculty, Wasit, Iraq 49 61 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1349-1&slc_lang=fa&sid=1 Haydar Abdulridha Hussein Shihmani حیدر عبدالرضا حسین شحمانی haydar@khuisf.ac.ir 0009-0000-2550-385X No Islamic Azad University, Isfahan, Iran دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان، ایران Gholamreza Manshaee غلامرضا منشئی smanshaee@yahoo.com 0000-0002-9486-9713 Yes Islamic Azad University, Isfahan, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Adnan Marid Jabur Al-Magsoosi عدنان مارد جبرالمکصوصی adnan@uowasit.edu.iq 0009-0005-2590-8386 No Department of Psychology, University of Wasit, Wasit, Iraq. گروه رواشناسی دانشگاه واسط عراق Ali Mehdad علی مهداد alimahdad.am@gmail.com 0000-0001-9366-5500 No Islamic Azad University, Isfahan, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران