fa ارزیابی ادراکات کارکنان نسبت به فرهنگ ایمنی در کارخانه نورد و تولید قطعات فولادی بر حسب مدل اعتقاد بهداشتی- سال 90 ایمنی و حوادث ناشی از کار Safety and occupational accidents پژوهشي Research مقدمه: با توجه به این که بیشتر حوادث ناشی از کار در نتیجه ادراکات و رفتارهای ناایمن می‌باشد ضرورت تحقیق در این زمینه پر واضح است. این پژوهش با هدف ارزیابی ادراکات کارکنان نسبت به فرهنگ ایمنی در یک کارخانه نورد و تولید قطعات فولادی بر حسب مدل اعتقاد بهداشتی انجام گرفت. روش بررسی: این پژوهش مطالعه‌ای مقطعی می‌باشد. جمعیت مورد مطالعه کلیه کارکنان مشغول به کار در کارخانه نورد و تولید قطعات فولادی می‌باشد که حجم نمونه آماری 170 نفر انتخاب شد. پس از آماده شدن پرسشنامه، روایی و پایایی پرسشنامه مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفت. سپس با توجه به حجم نمونه، اطلاعات حاصل از پرسشنامه، به بانک اطلاعاتی منتقل و آنالیز آماری توسط نرم‌افزار SPSS انجام شد. یافته‌ها: در این پژوهش تحصیلات بیشتر افراد مورد بررسی زیر دیپلم (5/63%) و بیشترین فراوانی گروه سنی بین 23 تا 28 ساله (7/34%) بود. 7/74% کارکنان متأهل و 6/40% کارکنان سابقه کاری بین 3 تا 5 سال داشتند. در این پژوهش در کل 7/64% کارکنان از ادراکات متوسط و 4/22% از کارکنان از ادراکات خوبی نسبت به ایمنی برخوردار بودند. همچنین با انجام آزمون کای اسکوئر ارتباط معنی‌داری بین سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی مانند ادراک حساسیت با شغل (0020/0p=) ادراک حساسیت با واحد کار (000/0p= ) و ادراک موانع با سابفه کار (034/0 p=) دیده شد. نتیجه‌گیری: کارکنان مورد بررسی از دانش و نگرشی نسبتاً خوب درباره ایمنی برخوردار بودند. از آنجا که کارکنان از گروه‌های آسیب‌پذیر محیط کار محسوب می‌شوند اجرای برنامه‌های آموزشی و مداخله‌ای با استفاده از مدل اعتقاد بهداشتی یا سایر مدل‌های آموزشی، به منظور افزایش ادراکاتشان در خصوص رعایت ایمنی و اصول ایمنی توصیه می‌شود. Background: Because most of the work-related injuries are caused due to the unsafe perceptions and behaviors, thus, it is necessary to do research in these areas. This study aimed to evaluate perceptions of workers to safety culture in roller and steel parts production factory based on the health belief model (HBM). Methods: This is an analytical-descriptive, applied and cross-sectional study. Community research was included all workers working in roller and steel parts production factory which 170 of them were selected by the help of statistical consultant. After having questionnaire prepared, which was covered benefits, barriers, perceived severity and sensitivity from safety and most important guidelines, its validity and reliability was certified. Then, considering sample size, data gathered by questionnaire were entered to databases and were analyzed using SPSS software. Results: Considering education, most of the studied population (63.5%) had under diploma degree and most of them were between 23 to 28 years old (62%). Furthermore, 70% of studied population was married and 40.6% had working experiences between 3 to 5 years old. Moreover, 64.7 and 22.4% of studied workers had average and good perceptions regarding safety. Most of the workers (35.3%) were working in melting unit. Also 65.9% mentioned that have had injuries during the work. Further more, according to the Chi-square test there was a relationship between HBM dimensions such as perceived sensitivity with job, working unit, work-related injuries. Conclusion: Studied workers had relatively good knowledge and perception regarding safety. Since workers are of those vulnerable groups in working environments, therefore, implementing educational and interventional programs using HBM or other educational models are recommended to improve their knowledge regarding safety principles. ادراکات، مدل اعتقاد بهداشتی، کارکنان کارخانه نورد Perceptions, Health belief model, Workers of roller factory 20 31 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-115-2&slc_lang=fa&sid=1 M Asghari مهدی اصغری No دانشگاه علوم پزشکی اراک MH Taghdisi محمدحسین تقدیسی taghdisi.mh@gmail.com Yes دانشگاه علوم پزشکی تهران M Haghighi مرتضی حقیقی No دانشگاه علوم پزشکی تهران D Yekefallah داوود یکه فلاح No دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران M Abbassinia مرضیه عباسی نیا No دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران I Ahmadnezhad ایمان احمدنزاد No دانشگاه علوم پزشکی تهران H Aghaie حامد آقائی No دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران