Occupational Medicine Quarterly Journal

fa مقایسه اثربخشی مبتنی بر روان‌شناسی مثبت و درمان شناختی – رفتاری بر عملکرد شغلی A comparison of the effectiveness of positive psychology–based intervention and cognitive–behavioral therapy on job performance طب کار occupational medicine پژوهشي Research مقدمه: پرستاران به‌عنوان بخش حیاتی نظام سلامت، نقش مهمی در کیفیت مراقبت دارند و عملکرد شغلی آنان شاخص کلیدی کارایی سیستم سلامت است. هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر روان‌شناسی مثبت و درمان شناختی–رفتاری بر بهبود عملکرد شغلی پرستاران بود. روش بررسی: پژوهش حاضر نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل 2991 نفر پرستار که از این تعداد ۶۰ پرستار به عنوان نمونه از بیمارستان‌های دولتی و خصوصی یزد در سال 1404 انتخاب شدند که به ‌صورت تصادفی در سه گروه (درمان مبتنی بر روان‌شناسی مثبت، شناختی–رفتاری و کنترل) قرار گرفتند. داده‌ها با پرسشنامه عملکرد شغلی پترسون (1970) جمع‌آوری و با تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی و با استفاده از نرم‌افزار spss نسخه 26 تحلیل شدند. نتایج: زمان، گروه و تعامل زمان×گروه تأثیر معناداری بر عملکرد شغلی و زیرمقیاس‌های آن (رعایت نظم، احساس مسئولیت، همکاری و بهبود کار) داشتند (01/0>p). گروه درمان مبتنی بر روان‌شناسی مثبت در پس‌آزمون و پیگیری عملکرد بالاتری نسبت به دو گروه دیگر نشان داد. نتیجه‌گیری: مداخلات مبتنی بر روان‌شناسی مثبت از طریق افزایش هیجانات مثبت، معناجویی در کار و خودکارآمدی موجب ارتقای عملکرد شغلی پرستاران شد. یافته‌ها می‌تواند مبنایی برای طراحی برنامه‌های ارتقای سلامت روان شغلی در بیمارستان‌ها باشد که از اولویت‌های حوزه طب کار است. Introduction: Nurses, as a vital component of the healthcare system, play a crucial role in the quality of care, and their job performance is a key indicator of the efficiency of the healthcare system. This study aimed to compare the effectiveness of positive psychology–based therapy and cognitive–behavioral therapy in improving nurses' job performance. Materials and Methods: This semi-experimental study employed a pretest–posttest–follow-up design with a control group. The statistical population included 2,991 nurses, from which 60 nurses were randomly selected from public and private hospitals in Yazd in 2025. Participants were randomly assigned to three groups: positive psychology–based therapy, cognitive–behavioral therapy, and control. Data were collected using the Patterson Job Performance Questionnaire (1970) and analyzed with repeated measures ANOVA and Bonferroni post-hoc tests using SPSS version 26. Results: Time, group, and the time × group interaction had significant effects on job performance and its subscales (discipline, sense of responsibility, cooperation, and work improvement) (p < 0.01). The positive psychology–based therapy group demonstrated higher performance in the posttest and follow-up compared to the other two groups. Conclusion: Positive psychology–based interventions improved nurses’ job performance by enhancing positive emotions, meaning at work, and self-efficacy. These findings can provide a foundation for designing programs to promote occupational mental health in hospitals, which is a priority in occupational medicine. روان‌شناسی مثبت, درمان شناختی–رفتاری, عملکرد شغلی, پرستاران, سلامت شغلی Positive psychology, cognitive–behavioral therapy, job performance, nurses, occupational health 22 33 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1419-1&slc_lang=fa&sid=1 FatemehSadat Hosseini فاطمه السادات حسینی hoseinisdt@gmail.com 0000-0003-0255-6398 No North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشگاه آزاد واحد تهران شمال FatemehSadat Hosseini فاطمه السادات طباطبایی نژاد FS.Tabatabaei1349@iau.ac.ir 0000-0001-7469-7259 Yes , Naein Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد واحد نایین Sagha Afrakhte سقا افراخته af51amir@gmail.com 0009-0004-7817-3195 No Imam Hossein University, Tehran, Iran دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران