fa بررسی عوامل مرتبط با استفاده از گوشی حفاظتی در کارگران کارخانجات نساجی با استفاده از تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده ایمنی و حوادث ناشی از کار Safety and occupational accidents پژوهشي Research مقدمه: سر و صدا یکی از شایع‌ترین عامل زیان‌آور محیط کار است و کاهش شنوایی ناشی از صدا، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های شغلی در دنیا محسوب می‌شود. به طوری که امروزه جزء ده بیماری عمده مرتبط با کار معرفی شده است. هدف از این مطالعه بررسی عوامل مرتبط با استفاده از گوشی حفاظتی در کارگران کارخانجات نساجی شهر یزد بر اساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده است. روش بررسی: در این پژوهش تحلیلی مقطعی 134 نفر از کارگران کارخانجات نساجی شهر یزد که در معرض صدای بالاتر از 85 دسی‌بل قرار داشتند به روش خوشه‌ای از بین 4 کارخانه نساجی انتخاب شدند. پرسشنامه‌ای برای سنجش غیرمستقیم سازه‌های تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده (اعتقادات رفتاری، ارزیابی نتایج، عقاید هنجاری، انگیزه پیروی، عقاید کنترلی و تأثیر عقاید کنترلی) طراحی و روایی و پایایی آنها نیز تعیین شدند. اطلاعات با استفاده از آزمون همبستگی و آنالیز رگرسیون تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: در این مطالعه 1/24% از کارگران همیشه از گوشی استفاده می‌کردند و 4/28% آنها نیز اصلاً استفاده نمی‌کردند و همچنین قصد استفاده از گوشی حفاظتی با رفتار قبلی و هنجار انتزاعی همبستگی معنی‌داری داشته است. سازه‌های تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده توانستند 9/14% از واریانس قصد استفاده از گوشی حفاظتی را در کارگران تبیین کنند و فقط سازه هنجارهای انتزاعی از تعیین کننده‌های استفاده از گوشی حفاظتی در کارگران بود. همچنین تنها سازه قصد توانست 9/77% از واریانس رفتار استفاده از گوشی حفاظتی در کارگران پیش‌بینی کند. نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق اهمیت سازه هنجارهای انتزاعی بر قصد استفاده از گوشی حفاظتی در کارگران را نشان داد بنابراین لازم است در طراحی برنامه‌ها و مداخلات آموزشی در ارتقا استفاده از گوشی حفاظتی و رفتارهای ایمن در کارخانه‌ها مورد توجه قرار گیرد. Background: Noise is one of the detrimental factors of industrial health. Noise induced hearing loss is one the most occupational disease in the world. The purpose of this research was to study workers-related factors about using Hearing Protection Device (HPD) of textile factories in Yazd based on Theory of Planned Behavior (TPB). Methods: In this cross-sectional analytical study, 134 workers of textile factories in Yazd who exposed to harmful noise (over 85dB) among four factories by cluster sampling were selected. A questionnaire was designed for indirect measurement of TPB construct (behavioral belief, outcome evaluation, normative belief, motivation to comply, control belief, power of control). Validity and reliability of the questionnaire was approved. Data were analyzed using correlation coefficient and regression test. Results: In this study 24.1% of workers permanently used HPD and 28.4% never use HPD. There was a significant relation between past behavior and subjective norms. TPB constructs showed 14.9% of HPD intention variance. Only subjective norm is a significant predictor for intention to HPD using. Also intention explained 77.9% of HPD usage behavior variance. Conclusion: Our results indicate that a subjective norm is the most effective antecedent in the HPD using intention. However it is recommended to designing educational program for increase HPD usage and safety behavior among workers گوشی حفاظتی، تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده، صنعت نساجی Hearing protection, theory of planned behavior, textile 32 42 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-131-1&slc_lang=fa&sid=1 mohamad ali morowaty محمدعلی مروتی morowaty@yahoo.com No yazduniversity of medical science دانشگاه علوم پزشکی یزد mosharafe chaleshgar مشرفه چالشگر chaleshgar288@gmail.com Yes yazduniversity of medical science دانشگاه علوم پزشکی یزد masome abbasi shavazi معصومه عباسی شوازی mabbasishavazi@gmail.com No yazduniversity of medical science دانشگاه علوم پزشکی یزد reza sharifi رضا شریفی sharifireza@yahoo.com No yazduniversity of medical science دانشگاه علوم پزشکی یزد