fa ارزیابی ریسک مواجهه شغلی با مواد شیمیایی به منظور ارائه راهکارهای کنترلی (مطالعه موردی در یک صنعت فوم پلی اورتان) عوامل شیمیایی Chemical agents پژوهشي Research مقدمه: فرآیند تولید فوم از جمله صنایعی است که در آن افراد با مواد شیمیایی گوناگونی مواجهه دارند. هدف از انجام این مطالعه ارزیابی ریسک مواجهه شغلی با مواد شیمیایی در یک صنعت فوم‌سازی به منظور تعیین مشاغل پر خطر و ارائه راهکارهایی در جهت کاهش ریسک مشاغل مورد بررسی می‌باشد. روش بررسی: این مطالعه به صورت مقطعی و در یکی از صنایع تولید فوم پلی اورتان در سال1391 انجام پذیرفت. جمعاً 13 نفر به ترتیب در مشاغل اپراتوری میکسر (4 نفر)، اپراتوری کاتر (6 نفر) و تعمیرات (3 نفر) مورد بررسی قرار گرفتند. به منظور ارزیابی ریسک بهداشتی مواد شیمیایی از روش ارائه شده توسط انستیتو ایمنی و بهداشت شغلی سنگاپور استفاده گردید. برای این منظور ابتدا وظایف شغلی و فرآیندهای شغلی تعیین و درجه خطر و درجه مواجهه کارکنان با هر یک از مواد شیمیایی شناسایی شده تعیین گردید. در نهایت با تعامل این دو پارامتر در فرمول نهایی، سطوح ریسک برای هر یک از مواد به دست آمد. یافته‌ها: نتایج نشان داد کارکنان تحت بررسی در این مطالعه با 7 ماده شیمیایی شامل تولوئن دی ایزو سیانات، پلی اتیلن گلیکول، پلی پروپیلن گلیکول، اتیلن دی آمین، استات قطع (کاسموس)، متیلن کلراید و کلسیم کربنات در تماس می‌باشند. از بین موارد ذکر شده بالاترین ریسک را تولوئن دی ایزوسیانات در شغل اپراتورهای تولید فوم (اپراتوری کاتر) به خود اختصاص داد (67/3risk= ). نتیجه‌گیری: کارکنان شاغل در سالن تولید به میزان بالایی در مواجهه با بخارات سمی تولوئن دی ایزوسیانات قرار داشته و این امر باعث ایجاد تغییرات در پارامترهای اسپیرومتری آنان به ویژه کاهش در FEV1 و FVC گردیده است. استفاده از سیستم تهویه مناسب، نگهداری مطلوب تجهیزات به منظور جلوگیری از ایجاد نشتی در اتصالات و کاهش ساعت مواجهه افراد به عنوان راهکارهای کنترلی پیشنهاد می‌گردد. Background: In the foam industries, workers are exposed to various chemicals and working with these chemicals without considering occupational safety and health considerations could lead to different harmful symptoms. Consequently, in order to control measures and reducing risk to acceptable level, it is necessary to assess the health risk of exposure to harmful chemicals by implementation of specific risk assessment techniques in the process industries. The purpose of this study was to assess the health risks arising from chemical exposures in a foam industry in order to identify high-risk occupations and provide guidelines to reduce the risk of employment. Methods: This cross-sectional study was conducted in the polyurethane foam industry in 2012. In this study 13 men were examined: the mixer operator jobs (4 men), the operator Cutter (6 men) and repairs and maintenance (3 men). In order to assess the health risks of chemicals the proposed method by Singapore Institute of Occupational Safety and Health was used. First, job tasks and work process were determined and then different chemicals in each task identified and risk ranking was calculated in each job task by using of hazard and exposure rate. Finally, the risk level for each of the materials was obtained by interaction of these two parameters in the equation. Results: The result showed that workers are exposed to 7 chemicals including toluene diisocyanate, polyethylene glycol, polypropylene glycol, ethylene diamine, tin acetate, methylene chloride, and calcium carbonate during their work in plant. Out of these 7 chemicals, the highest risk level was determined for toluene diisocyanate in the foam production operators (Cutter Operator). (risk=3.67) Conclusion: Results showed that workers in the production unit exposed to high levels of toxic vapors of toluene diisocyanate and this leads to change in their spirometry parameters, especially decrease in the FVC and FEV1. Moreover, health risk assessment of harmful chemicals a applied, and appropriate method for job ranking by their risk level was used. These methods could be used for appropriate implementation and prioritization for control measures and reducing risk level to acceptable level. ارزیابی ریسک شیمیایی، صنایع تولید فوم پلی اورتان، مواجهه شغلی، تولوئن دی ایزوسیانات chemical risk assessment, polyurethane foam industry, occupational exposure, toluene diisocyanate 33 41 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-220-1&slc_lang=fa&sid=1 M Jahangiri محمد جهانگیری No hamedan university of medical science M Jalali مهدی جلالی m.jalali@umsha.ac.ir Yes Department of Occupational Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran CH Saeidi چیمن سعیدی No hamedan university of medical science دانشگاه علوم پزشکی همدان H Mohammadpour حسن محمد پور No shahid beheshti university of medical science دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی H Mardi حسین مردی No kerman university of medical science دانشگاه علوم پزشکی کرمان J Mehr Alipour جمال مهر علیپور No hamedan university of medical science دانشگاه علوم پزشکی همدان