fa تحلیل اثربخشی دوره‌های آموزشی ایمنی و بهداشت حرفه‌ای برگزار شده جهت کشاورزان عمومى General پژوهشي Research مقدمه: توانمند‌سازی و آموزش افراد، عواملی به حساب می‌آید که به وسیله آن سرمایه‌های انسانی تبدیل به سرمایه‌های پایدار می‌شود. حفظ و توسعه نیروی انسانی در محیط پر مخاطره کشاورزی نیازمند یادگیری و رعایت اصول ایمنی و بهداشت حرفه‌ای کشاورزی است. این مطالعه با هدف تحلیل اثربخشی دوره‌های آموزشی ایمنی و بهداشت حرفه‌ای کشاورزی صورت گرفت. روش بررسی: این تحقیق پس از بررسی نیازهای آموزشی کشاورزان به شیوه غیرآزمایشی و با روش توصیفی- پیمایشی؛ به شیوه آزمایشی و با دو گروه آزمایش و گواه انجام شد. جامعه آماری تحقیق شامل 213 خانوار از کشاورزان شهرستان ماهیدشت بود که از طریق جدول مورگان 140 خانوار به عنوان نمونه تعیین گردید و پس از نیاز‌سنجی از این گروه تعداد 61 نفر در طرح آزمایش شرکت داده شد. ابزار تحقیق پرسشنامه بوده که روایی آن با نظر متخصصان و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (‌77/0) تایید گردید. با استفاده از نرم‌افزار 11.5 SPSS داده‌ها توسط آزمون‌های مقایسه میانگین‌ها (‌ tمستقل و جفت شده) و آزمون تجزیه واریانس (F) تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که میانگین نمرات پیش آزمون و پس آزمون افراد گروه آزمایش به ترتیب 62/6 و 88/18 بوده است، ‌به طوری که اختلاف معنی‌داری بین نمرات پیش آزمون و پس آزمون افراد گروه آزمایش وجود داشت که بیانگر تاثیر نسبی دوره آموزشی می‌باشد. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌ها، نمره افراد ‌در قبل از آموزش با بعد از آموزش تفاوت معنی‌داری با هم داشت. بنابراین لازم است جهت حفظ سطح دانش مطلوب کشاورزان به مسأله آموزش توجه بیشتری مبذول گردد و با برگزاری دوره‌های آموزشی میزان آگاهی افراد ارتقاء داده شود. Introduction: Empowerment and training are so delicate and important factors via that human capital changes in to sustainable capital. Retention and development of labor needs to learning and use the safety and agricultural professional healthy receptions in risky agricultural situation. The main purpose of this study was to analysis the effectiveness of safety and agricultural professional healthy courses which carried out for farmers. Methods: First step of this study was survey about farms educational needs by descriptive - survey method in non experimental research. Effective assessment step done by experimental method with control and experimental groups. Statistical population consisted of 213 farm families from Mahidasht who 140 families selected as sample base on Morgan Sampling table and after need assessment 61 farmers participated in second step of research (experimental plan). Research instrument was questioner that its' Reliability confirmed by Choronbach Alpha coefficient calculation (it was 0.77) and questionnaire's validity confirmed by experts (content validity). Data were analyzed by t and F tests in SPSS 11.5 software. Results: Results showed that the mean of the pretest and posttest of experimental group relatively was 6/62 and 18/88. Also Results of t tests showed there was significant difference between pre-test and post - test in examination group which shows the relative effectiveness of the educational course. Conclusion: According to the results, there was significant difference between score of farmer's knowledge before and after of educational course. Therefore it is necessary to maintain the desired level of farmer's knowledge to pay more attention to the education and with training courses awareness of farmers can be promote. اثر بخشی آموزشی, بهداشت حرفه‌ای کشاورزی, سلامت کار, شهرستان ماهیدشت Educational effectiveness, Agricultural occupational health, Work health, Mahidasht Township 50 59 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-261-1&slc_lang=fa&sid=1 S Moradhaseli سمیه مرادحاصلی moradhaseli@yahoo.com Yes University دانشگاه A Mirakzadeh علی اصغر میرک زاده No University دانشگاه F Rostami فرحناز رستمی No University دانشگاه