fa ارزیابی خطر بهداشتی مواجهه شغلی با سیلیس کریستالی در یک مجتمع تولید کاشی و سرامیک عوامل شیمیایی Chemical agents پژوهشي Research چکیده مقدمه: سیلیکوزیس به عنوان مهم‌ترین عارضه ریوی ناشی از کار در نتیجه استنشاق گرد و غبار سیلیس کریستالی ایجاد می‌شود. برای تصمیم‌گیری در مورد اولویت اقدامات کنترلی و کاهش سطح خطر به سطح قابل قبول، ‌ارزیابی خطر بهداشتی مواجهه با مواد شیمیایی ضروری می‌باشد. هدف از این مطالعه، بررسی میزان مواجهه کارگران با سیلیس کریستالی (کوارتز) و تعیین کمی و کیفی خطر بهداشتی ناشی از مواجهه با این ماده می‌باشد. روش بررسی: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی مقطعی، گرد و غبار کل، قابل استنشاق و سیلیس کریستالی در یک مجتمع تولید کاشی و سرامیک اندازه‌گیری شد. تعیین مقدارگرد و غبار کل و قابل استشاق به روش وزن‌‌سنجی و اندازه‌گیری مقدار سیلیس کریستالی بر اساس روش NIOSH7500 و ‌با استفاده از تکنیک پراکنش اشعه X انجام گرفت. جهت ‌ارزیابی خطر بهداشتی از روش ارزیابی خطر نیمه کمی انجمن ایمنی و بهداشت سنگاپور استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین مواجهه کارگران با گرد و غبار کل 15/5±38/7، قابل استنشاق 5/3±35/4 و سیلیس کریستالی 19/0±21/0‌ میلی‌گرم بر متر ‌مکعب است. مواجهه کارگران با سیلیس کریستالی در واحدهای سنگ‌شکن، پرس، بالمیر، تولید لعاب، کوره و اسپری بالاتر از حد مجاز مواجهه شغلی ایران است. بین میانگین تراکم گرد و غبار کل، گرد و غبار قابل استنشاق و سیلیس کریستالی در واحدهای مختلف، تفاوت آماری معناداری مشاهده شد(05/0≥P). نتایج ارزیابی خطر نشان داد که سطح خطر واحدهای سنگ‌شکن، پرس، بالمیر و تولید لعاب در رتبه زیاد قرار دارد. ‌نتیجه‌گیری: میزان مواجهه‌ با سلیس کریستالی و سطح خطر در واحدهای سنگ‌شکن، پرس، بالمیل و تولید لعاب بالاست. لذا ‌انجام اقدامات کنترل مواجهه ضروری می‌باشد. Background: Silicosis as a most important work-related lung disease is generated of inhalation crystalline silica dust. Chemicals health risk assessment is essential to decide on priorities for control action and reduce the risk to an acceptable level. The aim of this study is evaluate workers' exposure to crystalline silica (quartz) and determine the qualitative and quantitative health risk level. Methods: In this cross– sectional descriptive, analytical study, the total, respirable and crystalline silica dust was measured. Total and respirable dust measured by gravimetric method and crystalline silica amounts measured based on X-ray diffraction technique by NIOSH7500 method. Semi- quantitative risk assessment methods for Occupational Safety and Health Association of Singapore was used for Health risk assessment. Results: The results showed that the average exposure of workers to total dust was 7.38±5.15, respirable 4.35±3.5 and crystalline silica 0.21±0.19 milligrams per cubic meter. Workers' exposure to crystalline silica in production units, including crusher, presses, ball mill, mucilage production and spray dryer are higher than Iran occupational exposure level. Also, the mean of total dust, respirable and crystalline silica in the different units, showed significant differences (p≥0.05). The result showed the high level of Risk in crusher, presses ball mill and glazing production units. Conclusions: Crystalline silica amount and risk level of risk is high in crusher, presses, ball mill and mucilage production and the exposure control measures are necessary. سیلیس کریستالی, پراکنش اشعه X, ارزیابی خطر بهداشتی, کاشی و سرامیک, کوارتز Crystalline Silica X- ray diffraction, Health risk assessment, Tile &amp, ceramic, Quartz 44 53 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-285-1&slc_lang=fa&sid=1 T Askaripoor طالب عسکری پور askaripoor@sem-ums.ac.ir Yes - دانشگاه علوم پزشکی سمنان A Kermani علی کرمانی - No - دانشگاه علوم پزشک سمنانی D Pahlavan داریوش پهلوان dpahlavan@yahoo.com No - دانشگاه علوم پزشکی سمنان J Jandaghi جعفر جندقی - No - - E Kazemi الهه کاظمی - No - -