fa تاثیر تغذیه با شیر بر سطح آنزیم‌های کبدی کارگران یک صنعت رنگ‌سازی پژوهشي Research چکیده مقدمه: مطالعات اپیدمیولوژیک متعددی مسمومیت کبدی در نتیجه مواجهه مزمن با حلال‌های آلی آروماتیک و تاثیر آنها بر ترانس‌آمینازهای کبدی را نشان می‌دهند. در این مطالعه اثر مداخله‌ای تغذیه با شیر بر سطح آنزیم‌های کبدی کارگران یک صنعت رنگ‌سازی مورد ارزیابی قرار گرفته است. روش بررسی: این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی قبل و بعد بوده و تعداد 162 نفر از کارگران یک صنعت رنگ‌سازی که در مواجهه مزمن با حلال‌های آلی آروماتیک بنزن، تولوئن و زایلن بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. اطلاعات دموگرافیک با استفاده از پرسشنامه جمع‌آوری و سطح آنزیم‌های کبدی ALT وAST با انجام آزمایش خون در کارگران مورد مطالعه، اندازه‌گیری گردید. تغذیه 200 میلی‌لیتر شیر به صورت روزانه برای کارگران به عنوان عامل مداخله آغاز و پس از یک سال مجددا سطح آنزیم‌های کبدی مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: میانگین سنی افراد مورد پژوهش، 84/8±5/31 سال و میانگین شاخص توده بدنی، 04/3±24 کیلوگرم بر مترمربع بود. سنجش میزان تراکم حلال‌های آلی آروماتیک در هوای سالن تولید رنگ نشان داد که کارگران با این حلال‌ها در سطح بیش از حد مجاز مواجهه دارند. سطح آنزیم‌های کبدی کارگران مورد مطالعه بعد از یک سال مصرف 200 میلی لیتر شیر به صورت روزانه به طور معنی‌داری (001/0 P) کاهش یافت. نتیجه‌گیری: با توجه به این که مصرف شیر در کاهش سطح آنزیم‌های کبدی کارگرانی که به صورت مزمن در معرض حلال‌های آلی آروماتیک بوده‌اند تاثیرگذار بوده، بنابراین مصرف شیر می‌تواند نقش موثری در جلوگیری از بروز یا کاهش ضایعات کبدی افراد در معرض خطر داشته باشد. Abstract Background: Aromatic solvents widely have a wide range of usage in various industries. A great number of epidemiologic studies show the liver toxicity resulting from exposing to organic solvents and their effect on liver transaminases. In the present study, the effect of milk drinking on the level of liver enzymes among a paint manufacturing industry workers is evaluated. Methods: The present study is a before & after clinical trial. 162 paint manufacturing industry workers were studied. They had been chronically exposed to aromatic solvents such as Benzene, Toluene and Xylene. Demographic information was collected by using a questionnaire and the level of liver enzymes ALT and AST was measured by blood testing among the studied workers. Feeding workers with 200 ml milk daily was considered as the initial intervening factor, and after one year, again the level of liver enzymes was measured. Results: Mean age of the subjects was 31.5 ± 8.84 year and the mean of body mass index was 24 ± 3.04 Kg/m2. Measuring the concentration of aromatic organic solvents at paint manufacturing hall indicated that, the workers were exposed to these solvents at more than permissible levels. The level of liver enzymes of the studied workers after one year drinking 200 ml milk daily was significantly reduced (P<0.001). Conclusion: Considering that milk drinking was effective in reducing the level of liver enzymes among workers among workers who were chronically exposed to aromatic solvents, therefore, the present intervention can have a major role in preventing the incidence or in reducing the liver lesions among workers predisposed to risk. آنزیم‌های کبدی، صنعت رنگ‌سازی، تغذیه با شیر Liver enzymes, Paint manufacturing industry, Milk drinking 39 45 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-23-15&slc_lang=fa&sid=1 MA Vahdani manesh محمدعلی وحدانی‌منش No Kerman University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کرمان V Abolhasannejad وحیده ابوالحسن‌ن‍ژاد v.abolhasannejad@bums.ac.ir Yes Environment Health Research Center, Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بیرجند N Moasheri نرگس معاشری No Environment Health Research Center, Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بیرجند D Ketabi دامون کتابی‌یزدی No Shahid Sadoughi University,Yazd دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد