fa شناسایی منبع اصلی مولد صدا در واحد تولید هوا یک صنعت پتروشیمی و ارزیابی اثر محصورسازی آن عوامل فیزیکی Physical agents پژوهشي Research اهداف: صدا به عنوان شایع‌ترین عامل فیزیکی زیان‌آور در محیط های کاری محسوب می‌شود که مواجهه با آن می تواند اثرات زیان آور جسمی و روانی در پی داشته باشد . از آنجاکه بهترین اقدام کنترلی جهت کاهش صدا حذف و یا محدود کردن خطر در محل تولید آن است ،لذا این مطالعه با هدف تعیین میزان آلودگی صوتی و شناسایی منبع اصلی صدا در واحد هوای یک صنعت پتروشیمی (متشکل از دو بخش فشرده سازی و تفکیک هوا) و تعیین اثر محصورسازی این منبع بر کاهش تراز فشار صوت آن انجام گرفت. روش:در فاز اول تحقیق این مطالعه موردی، صداسنجی محیطی توسط صداسنج B&K مدل 2236 به منظور تعیین میزان آلودگی صوتی در واحد تولید هوای یک مجتمع پتروشیمی مطابق استاندارد ISO 9612 صورت پذیرفت. در فاز دوم، جهت شناسایی منبع اصلی مولد صدا، منحنی ایزوسونیک واحد مربوطه بوسیله نرم افزار ARCGIS 9.1 رسم گردید و در آخرنیز، اثر بخشی روش محصورسازی به عنوان بهترین روش برای کاهش تراز فشار منبع اصلی این واحد (درایر-خشک کن) مورد مطالعه قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج صداسنجی محیطی نشان داد که میانگین تراز فشار صوت در کل واحد تحت بررسی بیش از dBA 9 /88 محاسبه گردید. این در حالی ست که تراز صدا حتی به dBA 101 هم در بخش فشرده‌سازی آن می‌رسید. با توجه به محدوده ناحیه خطر در منحنی ایزوسونیک واحد هوا مشخص ‌گردید که در بخش جنوبی فشرده‌سازی (محل استقرار دستگاه‌های درایر) تراز صدا نسبت به سایر نواحی این واحد به شدت افزایش یافته به طوری که در برخی ایستگاه‌ها به بالای 100 دسی بل هم می‌رسد . با توجه به نتایج حاصله، منبع اصلی «دستگاه درایر» بخش فشرده‌سازی جهت اجرای طرح کنترلی انتخاب شد. با توجه به میزان اثر بخشی انواع روش‌های مرسوم کنترل صدا و با در نظر گرفتن نتایج آنالیز فرکانسی دستگاه و شرایط واحد مورد بررسی، محفظه صوتی به عنوان روش برگزیده کنترل مهندسی صوت انتخاب و پیش بینی شد که با ارائه این طرح کنترلی حدود 19/4 dBA از تراز کلی صدای این منبع کاهش خواهد یافت. نتیجه‌گیری: طبق نتایج ارزیابی آلودگی صوتی این واحد تولیدی، حدود 61.5 در صد از مساحت آن در ناحیه احتیاط قرار دارد اما مسلماً عوارض گوناگون مواجهه با آن مقادیر در بلند مدت و حتی در کوتاه مدت بروز خواهد نمود .در واقع لازم است با توجه به اثرات شنیداری و مشکلات فراوان غیر شنیداری صوت جهت اجرای طرحهای کنترلی بر روی سایرمنابع صدا ساز این مجتمع اقدامات مقتضی صورت گیرد . Aims: Noise is considered the most harmful physical agents in the workplace which exposure to it can cause the harmful physical and psychological effects on worker. Since the best noise control measures is to reduce or limit the at the source, the purpose of this study was to assess the noise pollution and determine the dominant sound source in an Air production plant of a Petrochemical industry, and also it aims to evaluate the effect of enclosing the dominant sound source on its overall noise level. Methods: The first step, the environmental noise measurement was done by Bruel and Kjaer Type 2236 noise analyzer to measure the levels of noise in Air plant of a petrochemical company based on ISO: 9612 standard. Then, dominant sound source of Air plant was known by referring to noise contour which is drawn by ARCGIS 9.1. In the third phase, noise control enclosure was selected as the best way to reduce the sound pressure level of the main source (Drayer) and finally the effectiveness of the proposed control measure was studied. Results: Results of the assessment of environmental noise revealed that the average sound pressure level of Air production plant was over 88.9 dB A. However, the noise level was over 101 dB A in Compression part of understudy plant. Considering hazard zone at noise contour, it was obvious that in the southern section of Compression, sound pressure level has increased more in comparison with other sections, and in some stations which is exact location of Dryer machinery, SPL has been measured to 100 dB A.Dryer machines of Compression part were known as the main sound source. Considering to the efficacy of conventional methods of noise control and also results of Dryer’s frequency analysis, and the working condition of Air plant, acoustic chamber or enclosure was chosen as the best engineering noise control measure for reducing of noisy Dryer. It was predicted that by providing the enclosure, overall sound pressure level will be reduced about 19/4 dB A. Conclusion: According to assessment of noise pollution in understudy unit, 61.5 % of the measurement stations were in caution area (SPL between 80-85 dB A). However, Exposure to these values of SPL can lead to different health effects in the short term or long term. So, in order to prevent the auditory and non-auditory effects of noise, it is necessary to provide sound abatement measures for other noise sources in this petrochemical plant. آلودگی صوتی, صدا سنجی محیطی, محصور سازی , واحد تولید هوا, صنعت پتروشیمی. Noise pollution, Environmental noise measurement, Noise control enclosure, Air Production plant, Petrochemical industry. 44 56 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-115-8&slc_lang=fa&sid=1 MR Monazzam محمد رضا منظم monazzamm@aol.com. No Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran.. دانشگاه علوم پزشکی تهران S Farhang Dehghan سمیه فرهنگ دهقان farhang@razi.tums.ac.ir No Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran.. دانشگاه علوم پزشکی تهران P Nassiri پروین نصیری parnassiri@yahoo.com Yes Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran.. دانشگاه علوم پزشکی تهران M Jahangiri مهدی جهانگیری ja_me59@yahoo.com No Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشگاه علوم پزشکی شیراز