fa مقایسه ‌اثر سایتوتوکسیک نانو‌ذرات سیلیکا در شکل‌ها و اندازه‌های مختلف بر سلول ریه موش صحرایی در محیط کشت سم شناسی Toxicology پژوهشي Research مقدمه: نانوذرات سیلیکا به صورت استنشاقی، خوراکی، تزریقی و پوستی وارد بدن موجودات زنده از جمله انسان شده و می‌توانند تاثیرات بالقوه سوء بر سلامت انسان و محیط زیست داشته باشند. هدف از این مطالعه‌ تجربی- آزمایشگاهی، بررسی اثر سمیت نانوذره سیلیکا در شکل‌های سیمی (Wire)، میله‌ای (Rod)، کروی (Spherical) و در اندازه‌های مختلف (20 و 50 و 100 نانومتر) بر سلول ریه‌ رت در دو زمان مواجهه 6 و 24 ساعته با استفاده از دو تست سایتوتوکسیسیتی‌MTT و MTS بود. روش بررسی: دو موش صحرایی نر نژاد Wistar بیهوش شده و خون آنها کاملاً با محلول کربس جایگزین شد، سپس ریه‌ها‌‌ جدا گشته و پس از هضم، سوسپانسیون تک سلولی از آن در محیط کشت سلولی تهیه گردید. در مرحله بعد سوسپانسیون سلولی به طور جداگانه در مجاورت با نانوذرات مذکور در غلظت 500 میکروگرم بر میلی‌لیتر قرار گرفت و سپس در 37 درجه انکوبه و میزان حیات سلولی پس از مدت 6 و 24 ساعت ‌تعیین گردید. یافته‌ها: این مطالعه نشان داد نانوذرات با سایز کوچکتر (20 نانومتر) دارای تاثیر سمی بیشتری نسبت به سایزهای بزرگتر بودند. همچنین نانوذرات سیلیکا به شکل کروی اثرات سایتوتوکسیک بالاتری نسبت به دو شکل دیگر نانوذره داشتند. از طرفی زمان انکوباسیون 24 ساعته نسبت به زمان انکوباسیون 6 ساعته باعث اندکی افزایش در مرگ سلولی شد. نتیجه‌گیری: میزان سایتوتوکسیسیتی نانوذرات سیلیکا وابسته به شکل و سایز و زمان مواجهه آنها با سلول است. Background: Silica nanoparticles could enter the living animals and humans through inhalation, ingestion, injection and skin, exerting potentially adverse effects on health and environment. The aim of this experimental laboratory study was to evaluate toxicities of silica nanoparticles in the form of wire, rod and sphere with different sizes (20, 50 and 100 nm) on rat pulmonary cells after 6 and 24 hours of exposure, using from 3-(4,5-Dimethylthiazol-2-y1)-2,5diphenyltetrazolium bromide (MTT) and 3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)-5-(3-carboxymethoxyphenyl)-2-(4-sulfophenyl)-tetrazolium (MTS) cytotoxicity tests. Methods: Two male Wistar rats were anesthetized, their blood was completely replaced with Crebs solution, and their lungs removed to be digested for preparation of single cell suspensions in medium culture. Cell suspensions were separately treated with the above-mentioned nanoparticles at concentration of 500 µg/mL and 37 ºC incubation, and cell viability was assessed after 6 and 24 hours. Results: This study showed that smaller (20 nm) nanoparticles had more cytotoxic properties than larger ones. Also, spherical nanoparticles induced more cytotoxicity compared with other forms. Longer (24 hours vs. 6 hours) exposure resulted in slightly more cell death. Conclusion: Cytotoxicity of nanoparticles depends on their shape, size and exposure duration. ‌نانو ذرات، سیلیکا، ریه، سمیت، سایتوتوکسیک nanoparticles, silica, lung, toxicity, cytotoxic 24 32 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-64-2&slc_lang=fa&sid=1 A Jebali علی جبالی Yes SH Hekmatimoghaddam سیدحسین حکمتی مقدم No GH Halvani غلامحسین حلوانی No A Abdolmaleki احمد عبدالملکی ahmad.abdolmaleki@gmail.com No