fa بررسی تاثیر سیستم هیدرولیک فرمان خودرو بر کاهش ارتعاش منتقله به دست و بازوی رانندگان عوامل فیزیکی Physical agents پژوهشي Research مقدمه: ارتعاش بدن بویژه ارتعاش دست‌– بازو، یک فاکتور کلیدی در ایجاد عدم آسایش راننده است که می‌تواند مقدمه ایجاد بیماری‌های شغلی مرتبط و حوادث رانندگی باشد. در این مطالعه تاثیر سیستم هیدرولیک فرمان بر ارتعاشات منتقله ‌به دست و بازوی راننده ‌بررسی شده است. روش بررسی: این مطالعه مقطعی به روش نمونه‌گیری آسان، در دو گروه خودروی کاملاً همسان (15 خودرو با فرمان هیدرولیک و 15 خودرو غیرهیدرولیک) انجام شد. اندازه‌گیری ارتعاش فرمان در سه محور و در سه حالت معین حرکت خودرو با استفاده از دستگاه ارتعاش‌سنج Bruel & Kjaer- 2231 انجام شد. نتایج با کمک نرم‌افزار SPSS ‌ و آزمون‌های تی و آنالیز واریانس دو طرفه تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: محور شتاب موثر برتر در دو نوع خودرو و در سه حالت اندازه‌گیری، محور Y به دست آمد‌. مقایسه نتایج با استاندارد 4 ساعته نشان داد در تمامی موقعیت‌های اندازه‌گیری شده شتاب موثر (rms) کمتر از حدود مجاز مواجهه و حدود است ( 05/0P<) ولی در مقایسه با مقادیر استاندارد 8 و 16 ساعته تعدادی از موقعیت‌ها بیش از حدود مجاز و مراقبت (‌05/0P<) و تعدادی نیز دارای اختلاف معنی‌داری نبودند(‌05/0P≥)‌ آنالیز واریانس دو‌ طرفه نشان داد متغیرهای سیستم فرمان، سرعت و دنده، ‌به تنهایی‌، همزمان و با اثر مشترک بر میزان ارتعاش منتقله به دست‌– بازوی راننده موثرند (‌05/0P<). نتیجه‌گیری: برخلاف ارتعاش تمام بدن که محور برتر شتاب‌، محور Z است، در ارتعاشات فرمان، محور برتر ، محور Y می باشد و فرمان های هیدرولیک می‌توانند به نحو موثری از انتقال ارتعاشات را به دست و بازوی راننده جاوگیری کنند و در خودروهای فاقد فرمان هیدرولیک کاهش ساعات کار می‌تواند به عنوان یک ابزار مدیریتی مفید مد نظر قرار گیرد. Background: Vibration of body especially that of hand-arm is a key factor in developing inconvenience in drivers, which decreases efficiency, triggers fatigue and disturbance in physiological activities, and finally predisposes drivers to occupational diseases and traffic accidents. This study examines the effect of hydraulic steering wheel system on controlling and attenuation of the vibrations transmitted to driver’s hand-arm. Methods: This cross-sectional study was carried out according to convenience sampling on two perfectly homogeneous automobile groups (15 with hydraulic steering wheel and 15 without hydraulic steering wheel). Steering wheel vibration measurement was carried out in three vibration axes and three specified positions of automobile movement (in the same atmospheric and physical conditions) using Bruel & Kjaer-2231 Vibrometer. The data were analyzed by SPSS 11.5 using t-test and two-way ANOVA. Results: The results indicated that the superior effective acceleration axis in the two groups. of automobiles and in three measurement positions is axis Y. Comparing the results with the 4-hour standard showed that in all positions the effective acceleration (in rms) is less than the permitted exposure limits and care limits (p<0.05). Also, compared to the standard 8- and 16-hour values, some of the positions were higher than the permitted and care limits (p<0.05) and some had no significance difference from the standards (p≥0.05). Two-way ANOVA showed that the type of steering wheel system, speed, and gear (measurement positions), independently, simultaneously, and jointly, are effective on the vibration transmitted to the drivers’ arm (p<0.05). Conclusion: In contrast to the whole body vibration where axis Z has been reported as axis with superior effective acceleration, in the vibrations derived from steering wheel the axis with superior effective acceleration is axis Y and the hydraulic steering wheel can significantly decrease the vibration transmission to the drivers’ hand and arm. On the other hand, the decrease in hours spent for working with the automobiles without hydraulic steering wheel can be considered as a very useful managerial tool. ارتعاش دست‌– بازو, فرمان خودرو, هیدرولیک hand-arm vibration, steering wheel, hydraulic 29 36 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-238-2&slc_lang=fa&sid=1 Hasssan Rajabi حسن رجبی No کارشناس ارشد مهندسی بهداشت حرفه‌ای‌، مرکز رشد فناوری سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد Farhad Forouhar Majd فرهاد فروهر مجد forouhar@hlth.mui.ac.ir Yes دکترای بهداشت حرفه‌ای، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای‌، دانشکده بهداشت‌، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Abasali Rajabi عباسعلی رجبی No دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت محیط زیست، واحد علوم تحقیقات‌، دانشگاه آزاد اسلامی تهران‌ Mohammad Zeinadini محمد زیندینی No کارشناس ارشد مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Yaser Jalilpour یاسر جلیل پور No کارشناس بهداشت حرفه‌ای‌، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد