fa کیفیت خواب رانندگان حرفه‌ای در ایران و عوامل موثر بر آن طب کار occupational medicine پژوهشي Research مقدمه: با وجود توسعه حمل و نقل جاده‌ای در ایران، خطر تصادفات و مرگ و میر ناشی از آن در دهه‌های اخیر در حال افزایش است. سالانه بیش از 22 هزار نفر در ایران بر اثر تصادفات جاده‌ای جان خود را از دست می‌دهند. تعداد زیادی از این تصادفات‌، ناشی از کیفیت خواب نامناسب رانندگان حرفه‌ای است. از مهمترین عواقب کیفیت خواب نامطلوب در رانندگان، کاهش میزان کارآیی آنان است. این مطالعه جهت‌ بررسی کیفیت خواب در رانندگان حرفه‌ای و عوامل موثر بر آن ‌طراحی شده است. روش بررسی: این مطالعه از نوع مقطعی بوده و در سال 1390 انجام شده است. 1500 نفر از رانندگانی که به کلاس‌های آموزش رانندگان مراجعه می‌کردند، انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری اطلاعات، از پرسشنامه‌ای شامل اطلاعات شخصی و شغلی و برای بررسی کیفیت خواب از پرسشنامه پیتزبورگ (PSQI) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از آزمـون‌های آماری T-test،Chi-square و رگرسیون لجستیک با نرم‌افزار SPSS11.5 تحلیل شدند. یافته‌ها: میانگین سنی رانندگان 4/9±66/36 سال و میانگین ساعات کار روزانه 5/2±3/9 بود. حدود 24% رانندگان‌، سابقه مصرف سیگار را گزارش کردند. 4/14% رضایت شغلی نامطلوب داشتند و 1/30%، به صورت چرخشی رانندگی می‌کردند. میانگین نمره پیتزبورگ 75/2±57/5 بوده و 3/62%، نمره بالاتر از 5 داشتند. رگرسیون لجستیک نشان داد که مصرف سیگار، رضایت شغلی‌، کار چرخشی و تعداد ساعات کار در روز مهمترین فاکتورهای موثر بر کیفیت خواب رانندگان می‌باشند. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که شیوع کیفیت خواب نامناسب در رانندگان حرفه‌ای ایران بالاست. Introduction: Heavy vehicle transportation continues to grow in Iran, yet the risk of injury and death has increased during the recent decades. In Iran, there are more than 22000 deaths annually due to road accidents which is the highest in the world. Many of these accidents are related to poor sleep quality in professional drivers. The most significant detrimental consequence of poor quality of sleep is degradation in driver's performance. This study has been conducted to assess the sleep quality of commercial drivers and its relation factors. Methods: This cross-sectional study was done in 2011. One thousand and five hundred commercial drivers who consequently referred for health training course were chosen. A two sectional self-administered questionnaire was used: the first section included demographic characteristics of participants, while the second section included the Pittsburg sleep quality index (PSQI). Data were analyzed by T-test, Chi-square and Multivariate logistic regression using SPSS 11.5 software. Results: The mean age of drivers was 36.6±9.4. Mean number of work hours/day was 9.3±2.5. About 24% of drivers were reported history of smoking, 14.4 % had low job satisfaction and 30.1% worked as shift worker. Mean PSQI was 5.6±2.7 and 62.3% had a PSQI>5. Multivariate logistic regression showed that smoking, job satisfaction, shift work and work hours/day were the most important factors that affect drivers' sleep quality. Conclusion: This study showed a high prevalence of poor sleep quality in Iranian commercial drivers. کیفیت خواب‌, رانندگان حرفه‌ای, شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ Sleep Quality, Professional Drivers, Pittsburg Sleep Quality Index 57 64 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-271-2&slc_lang=fa&sid=1 Khosroo Sadegh Niyat Haghighi خسرو صادق نیت حقیقی No دانشگاه علوم پزشکی تهران Samira Joorabbaaf Motlagh سمیرا جوراب باف مطلق sjmotlagh@yahoo.com Yes دانشگاه علوم پزشکی تهران Omid Aminian امید امینیان No دانشگاه علوم پزشکی تهران