fa مقایسه خواب و عملکرد ذهنی در نوبت‌های کاری هشت و دوازده ساعته در یکی از پالایشگاه‌های نفت ایران طب کار occupational medicine پژوهشي Research مقدمه: انواع گوناگون برنامه‌های نوبت کاری وجود دارد که هر یک از آنها دارای جوانب مثبت و منفی هستند. هدف از این مطالعه مقایسه خواب و عملکرد ذهنی در نوبت‌های کاری هشت و دوازده ساعته بود. روش بررسی: در این مطالعه طولی 61 نفر از 187 نفر کارکنان نوبت کار یکی از پالایشگاه‌های نفت انتخاب شدند. مقرر شد این کارکنان به مدت 6 ماه در نوبت‌های دوازده ساعته کار کرده و پس از تغییر شیفت‌های کاری مجدداً به شیفت کاری هشت ساعته باز گردند. در این بررسی از پرسشنامه اطلاعات عمومی و جدول ثبت خواب روزانه و از نرم‌افزار PVT در ابتدا و انتهای نوبت‌های کاری استفاده کردیم. اطلاعات در پایان 6 ماه از نوبت کاری دوازده ساعته و سپس بعد از 6 ماه از کار در شیفت کاری هشت ساعته از همان کارگران جمع‌آوری شد. یافته‌ها: ‌میانگین زمان خواب کلی در نوبت دوازده ساعته 20/6 ساعت و در شیفت هشت ساعته 41/6 ساعت بود که اختلاف اینها معنی‌دار نبود. تفاوت بین میانگین زمان واکنش در شروع شیفت 12 ساعته ( 80/451 میلی‌ثانیه) و نوبت هشت ساعته (12/416 میلی‌ثانیه) نیز معنی‌دار نبود. همچنین تفاوت بین میانگین‌های زمان واکنش در انتهای نوبت دوازده ساعته (22/382 میلی‌ثانیه) و نوبت هشت ساعته (98/390 میلی‌ثانیه) معنی‌دار نبود. تفاوت بین میانگین‌های پاسخ خطا در شروع نوبت دوازده ساعته (74/3) و نوبت هشت ساعته (98/2) معنی‌دار بود(05/0P<). این تفاوت در انتهای نوبت‌ها نیز معنی دار بود(74/3 در نوبت دوازده ساعته در مقابل 36/2 در نوبت هشت ساعته)(01/0P<). بحث و نتیجه‌گیری: زمان خواب کلی در نوبت دوازده ساعته تفاوت معنی‌داری با نوبت کاری هشت ساعته نداشت. در نوبت های دوازده ساعته ممکن است عملکرد ذهنی کاهش یابد (افزایش پاسخ‌های خطای به دست آمده از نرم‌افزار PVT در شروع نوبت کاری دوازده ساعته در مقایسه با نوبت هشت ساعته). تغییرات الگوهای خواب می‌تواند توضیحی بر این یافته باشد. Background: There are different types of shift work programs, each of them has its pros and cons. The purpose of this study was to compare sleep and mental performance in 12-hour and 8-hour shift works. Methods: In this longitudinal study, 61 workers from 187 shift workers in one of oil refinery plants were chosen. They were supposed to work in a schedule of 12- hour shift works for 6 months and then return to 8-hour shift works again. We used a demographic questionnaire, sleep diary and PVT software in the beginning and the end of the same shift. Data was collected at the end of 6 months of 12-hour shifts and then after 6 months of 8-hour shifts from the same workers. Results: Total sleep time mean in 12-hour shifts was 6.20 hours and in 8-hour shifts was 6.41 hours, but the difference was not significant. The difference between means of reaction times in the beginning of 12-hour shifts (451.80 milliseconds) and 8-hour shifts (416.12 milliseconds) was not significant. The difference between means of reaction times in the ending of 12-hour shifts (382.22 milliseconds) and 8-hour shifts (390.98 milliseconds) was not significant either. The difference between means of false responses in the beginning of 12-hour shifts (3.74) and 8-hour shifts (2.98) was significant. (p<0.05) This difference in the ending of the shifts was significant as well. (3.74 in 12-hour versus 2.36 in 8-hour shifts, p, 0.01). Conclusion: Total sleep time in 12- hour shifts is not significantly different from 8-hour shifts. 12-hour shift may decrease mental function (increasing false responses of PVT in the beginning of 12-hour shifts comparing to 8-hour shift). Different sleep patterns may be an explanation for these findings. Key words: 12-hour and 8-hour shift works, Mental performance, Reaction time, False responses نوبت کاری 12ساعته و 8 ساعته, عملکرد ذهنی, زمان پاسخ‌دهی, پاسخ‌های خطا 12-hour and 8-hour shift works, Mental performance, Reaction time, False responses 52 62 http://tkj.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-80-1&slc_lang=fa&sid=1 M Maghsoodipour مریم مقصودی پور maryammaghsoudi@yahoo.com No دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی L Khoda Bandeh Lou لیلا خدابنده لو hse.kh1359@yahoo.com Yes دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی L Piri لیلا پیری No