تاثیر آموزش اصول ارگونومی بر وضعیت بدنی زعفران‌کاران Effect of ergonomic training on saffron picker’s postures 1 1 مقدمه: وضعیت‌های بدنی نادرست مانند زانوزدن، خمیدن و پیچیدن حین برداشت محصول در زعفران‌کاران باعث ایجاد اختلالات اسکلتی– عضلانی می‌شود. پایین بودن سطح آگاهی در خصوص وضعیت صحیح بدن حین کار یکی از مشکلات کشاورزان می‌باشد. هدف این مطالعه بررسی تأثیر آموزش حفظ وضعیت صحیح بدن حین کار و اصلاح وضعیت بدنی زعفران‌کاران است. روش بررسی: این مطالعه از نوع کارآزمایی نیمه تجربی و نمونه‌ها شامل 30 نفر از زعفران‌کاران بودند که به روش آسان نمونه‌گیری شدند. وسایل مورد استفاده عبارتند از: پمفلت آموزشی، دوربین و چارت ارزیابی سریع کل بدنREBA (Rapid Entire Body Assessment). پس از مراجعه به مزارع زعفران، از تمام زوایای بدن نمونه‌ها حین کار عکس‌برداری شد و سپس طبق روش REBA به قسمت‌های مختلف بدن کد داده شد و پس از ورود کدها به جداول مربوطه، امتیاز نهایی محاسبه گردید. پس از دو هفته آموزش روش صحیح کار با استفاده از پمفلت، ارزیابی تکرار و سپس اطلاعات به دست آمده وارد نرم‌افزار SPSS ورژن 16 شد. نهایتاً تاثیر آموزش بر پوسچر توسط آزمون آماری ویلکاکسون و تی‌تست بررسی شد. یافته‌ها: تعداد(درصد) افراد دارای وضعیت‌های متوسط (نیازمند تغییر در آینده نزدیک) و بسیار نامناسب (نیازمند تحقیق بیشتر و اجرای تغییر به زودی) قبل از مداخله 9(30%) و 21(70%) بود که بعد از مداخله به 15(50%) و 15(50%) تغییر کرد و این تغییر از نظر آماری معنادار بود(003/0P=). نتیجه‌گیری: طبق نتایج این مطالعه، پوسچرهای نامناسب کشاورزان در اثر آموزش تغییر کرده و در وضعیت بهتری قرار گرفت. پس مداخله آموزشی می‌تواند یک روش مناسب در اصلاح وضعیت بدنی و نهایتاً کاهش ناراحتی‌های اسکلتی-عضلانی باشد. 2 Background: Improper body positions such as kneeling, bending and twisting during saffron harvest, cause skeletal disorders. Low levels awareness about the true position of the body during work, is one of the problems of saffron workers. The purpose of this study, was training the correct body position in saffron pickers during work. Methods: This is a semi experimental study. Ssubjects were 30 saffron pickers who were selected by simple sampling method. Devices includes: educational pamphlet, camera and Rapid Entire Body Assessment (REBA) chart. Pictures from all postures of the ssubjects during work were taken, and all parts of the body scored upon the REBA method, and calculated after entering codes into tables. After two weeks training about correct work position using pamphlet, the assessment was repeated. Finally, using SPSS (version 16) with Wilcoxon and T-test, the data was analyzed. Results: REBA assessment showed that the number (percent) people with moderate status (requiring a change in the near future) and those with very poor condition (needs more research and implement changes quickly) before the intervention was 9 (30%) and 21 (70%) changed to 15 (50%) and 15 (50%) respectively. This change was statistically significant. (P=0.003) Conclusion: This study shows that improper postures of farmers could be changed to better condition. Corrected postures training could be an appropriate interventional method to decrease MSDs risk factors. 1 7 2013/03/26 1392/1/6 2014/01/16 1392/10/26 نسرین صادقی nasrin Sadeghi دانشگاه علوم پزشکی گناباد مریم عسکری مقدم maryam Askarimoghaddam دانشگاه علوم پزشکی گناباد m.askari83@yahoo.com حسین رهدار hossein Rahdar دانشگاه علوم پزشکی گناباد حمیدرضا تولیده ای hamidreza Tolide-ie دانشگاه علوم پزشکی گناباد Ergonomics, REBA, Education, Saffron pickers, Physical positions ارگونومی، REBA، آموزش، زعفران‌کاران، وضعیت بدنی ## ##

ارتباط کیفیت خواب با سلامت عمومی در پرستاران نوبت کار The relationship of Sleep Quality and General Health in shift working Nurses 1 1 مقدمه: کار در شیفت‌های در گردش باعث اثرات منفی فیزیولوژیکی، روانی و اجتماعی بر زندگی فردی پرستاران می‌شود که این موضوع به دلیل تأثیر بر وضعیت سلامت بیماران می‌تواند بر وضعیت سلامت کل جامعه نیز تأثیرگذار باشد. این مطالعه به منظور بررسی ارتباط کیفیت خواب با سلامت عمومی در پرستاران یکی از بیمارستان‌های آموزشی شهر بابل انجام شده است. روش بررسی: در این مطالعه توصیفی– تحلیلی مقطعی 240 پرستار به صورت سرشماری وارد مطالعه شدند. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه فردی، پرسش‌نامه سلامت عمومی (GHQ-28) و نیز پرسش‌نامه کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI) جمع‌آوری شدند. اطلاعات به دست آمده توسط آمار توصیفی و شاخص‌های مرکزی و آمار استنباطی شامل آزمون‌های آماری مجذور کای و Kruskal-Wallis با کمک نرم‌افزارSPSS مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: به طور کلی وضعیت سلامت عمومی 7/36% از پرستاران مطلوب، 1/58% تا حدی مطلوب و 2/5% نامطلوب بود. همچنین وضعیت کیفیت خواب 3/34% از پرستاران در وضعیت خوب و 7/65% مابقی در وضعیت نامطلوب قرار داشت. بین کیفیت خواب و سلامت عمومی پرستاران ارتباط معناداری وجود داشت (001/0>P)، همچنین بین تعداد شیفت‌های شب و کیفیت خواب ارتباط آماری معناداری مشاهده شد(001/0>P). نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های حاصل از پژوهش به نظر می‌رسد سیاستگذاری‌های مناسب در کشور برای بهبود کیفیت خواب پرستاران ضروری می‌باشد. 2 Background: Shift working causing negative effects of physiological, psychological and social life of nurses. Because of impact on patient health status can also influence the general population health. This study reviews the effects of insomnia on public health of nurses in a educational hospital of Babol city. Methods: In this research as a descriptive, analytical and cross sectional study, 210 nurses are considered. The data was collected from individual questionnaires, General Health Questionnaires (GHQ-28) and Pittsburgh Sleep Quality Questionnaires (PSQI). The collected data was analyzed by Chi square test and Spirman correlation test and Kruskal-Wallis. Results: and Discussion: Overall findings of our research showed that general health of 36.7 percent of the nurses was desired, 58.1 percent was near the normal and 11.2 percent was poor. Sleep quality status of 34.3 percent of the nurses was good and others (65.7percents) were poor. The relation between sleep quality and public health of nurses was significant (P<0.001) also the relation between sleep quality and night shifts was significant. Conclusion: According to findings from our research, it seems appropriate policy must be done to improve sleep quality of nurses. 8 13 2013/03/262013/03/26 1392/1/6 2014/01/162014/01/16 1392/10/26 فرزانه رحیم پور farzane Rahimpoor دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مشهد فیاض سعیدی fayaz Saeedi دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بابل علی فضلی ali Fazli دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بابل صابر محمدی saber Mohammadi دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران sabermohammadi@gmail.com public health, shift working, insomnia, nurses سلامت عمومی، شیفت کاری، بی‌خوابی، پرستاران ## ##

ارزیابی و مقایسه خستگی در کارگران شیفت ثابت و در گردش شرکت نورد و تولید قطعات فولادی Assessment and comparison of fatigue in shift workers of a rolling mill and a steel production company 1 1 مقدمه: خستگی یکی از عوامل بروز عوارض و بیماری‌ها و ایجاد حوادث ناشی از کار بوده و باعث کاهش بازدهی در کار می‌گردد. هدف از این مطالعه بررسی وضعیت خستگی کارگران شرکت نورد و تولید قطعات فولادی استان تهران و مقایسه میزان خستگی در دو شیفت ثابت و در گردش بود. روش بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی – تحلیلی بوده که بر روی 180 کارگر شرکت نورد و تولید قطعات فولادی در دو شیفت ثابت (شیفت صبح) و در گردش (شیفت شب) صورت گرفته است. جمع‌آوری اطلاعات در این مطالعه به صورت حضوری و با استفاده از چک‌لیست استاندارد، انجام پذیرفت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد آنالیز قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بالاترین میزان خستگی در کارگران شیفت ثابت و شیفت در گردش به ترتیب با امتیاز 6 و 7 و سطح خستگی 4 قرار دارد. با استفاده از آزمون من ویتنی میانگین امتیاز تمام نشانه‌های مرتبط با خستگی در کارگران شیفت در گردش از شیفت ثابت بیشتر بوده و از نظر آماری این تفاوت معنادار می‌باشد. مقایسه بین وظایف از نظر میزان خستگی با استفاده از آزمون کروسکال والیس نشان داد که بیشترین میزان خستگی در قسمت انبار بود. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که میزان خستگی در کارگران مورد مطالعه بسیار بالاست و با استفاده از تمهیداتی مانند کاهش ساعات کاری، استراحت و نرمش در حین کار، توجه کافی به نیازهای انسانی کارگران و بهبود نظام کاری می‌توان این معضل را کاهش داد. 2 Background: High levels of fatigue in the workplaces can lead to reduced productivity, and increase the risk of accidents and injuries. Purpose of this study was to assess and compare the fatigue levels among fixed-dayshift and rotating-shift workers of a rolling mills and steel production company in tehran. Methods: The study included 180 workers with fixed- and rotating-shift schedules. The method involved in our survey data collection was using standard questionnaires by face-to-face surveys. Results: Results showed that maximum level of fatigue for both groups is 4. Fatigue level between fixed-day shift and rotating-shift workers was statistically significant the degree of fatigue was higher in rotating shift workers. All symptoms associated fatigue in rotating shift workers were more severe than other, and statistically was significant. Comparison between tasks showed the most exhausting task is warehouse. Conclusion: Results show that level of fatigue is high in the company's personnel, so adopting proactive measures such as reducing working hours, doing regular rest and exercise during working time, paying sufficient attention to humanitarian needs and improving work system can be helpful. 14 21 2013/03/262013/03/262013/03/26 1392/1/6 2014/01/162014/01/162014/01/16 1392/10/26 مرضیه عباسی نیا marziye Abbassinia دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران فاروق محمدیان farogh Mohammadian دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران محمدرضا منظم mohammadreza Monazam دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران سمیه محمودخانی somaye MahmoodKhani دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران مهدی اصغری mahdi Asghari دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران m.asghari2011@gmail.com نوید قائمیان navid Ghaemian دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران Fatigue, Shift works, Steel Production Company. خستگی، شیفت کاری، شرکت تولید قطعات فولادی ## ##

بررسی بیوآئروسل‌های باکتریایی در یک شرکت دخانیات Determination of bacterial bioaerosols in a tobacco industry 1 1 مقدمه: بیو آئروسل‌ها ذرات هوابردی هستند که در فعالیت‌های شغلی و غیرشغلی تولید می‌شوند. هدف از مطالعه حاضر بررسی تراکم بیوآئروسل‌های باکتریایی در صنعت تولید دخانیات است. روش بررسی: در این مطالعه مقطعی- تحلیلی تراکم بیوآئروسل‌ها در دو سالن سیگارت‌سازی و بسته‌بندی و محیط خارجی آن با روش استاندارد 0800 سازمان NIOSH نمونه‌برداری و مورد سنجش قرار گرفت و سپس با استفاده از نرم‌افزار SPSS آنالیز گردید. یافته‌ها: در این مطالعه بالاترین تراکم بیوآئروسل‌ها به مقدار CFU/m327 به باسیل‌های گرم منفی اختصاص یافت. همچنین بالاترین میانگین تراکم بیوآئروسل‌ها در سالن سیگارت‌سازی به مقدار CFU/m33/23±39 بود. نتایج نشان داد اختلاف میانگین تراکم بیوآئروسل‌ها در سالن سیگارت‌سازی با سایر محیط‌ها از نظر آماری معنی‌دار بود(05/0>P). نتیجه‌گیری: در سالن سیگارت‌سازی به علت انجام فرآیند‌های مربوط به آماده‌سازی و فرآوری تنباکو میانگین تراکم بیو‌آئروسل‌ها از سایر مکان‌ها بالاتر بود. نتایج مطالعه حاضر نشان می‌دهد که میزان تراکم آلودگی بیوآئروسلهای باکتریایی در سالن‌های سیگارت‌سازی و بسته‌بندی از حدود مجاز راهنمای سازمان ACGIH پائین‌تر است و کیفیت هوای سالن‌های مورد بررسی در این کارخانه از نظر تراکم آلودگی بیوآئروسل‌های باکتریائی در شرایط مناسبی قرار دارد. 2 Background: Bioaerosols are airborne particles that with occupational and non-occupational activities generated and were found in the air. This study aimed to determination of bacterial bioaerosols in a tobacco industry. Methods: In this cross sectional study, bioaerosols were measured with standard methods and data were statistically analyzed by using SPSS software. Results: The highest mean ± SD concentration of bioaerosols to 26.5 CFU/m3 was known Gram-negative Bacillus. Also, the highest mean ± SD concentration of bioaerosols was 39±23.3 CFU/m3 in the cigarette unit. The mean maximum temperature in outdoor was 35 oC and relative humidity in packing unit was 68.7%. Conclusion: In unit cigarette due to the process of preparing and processing tobacco the mean concentration of bioaerosols were higher of other places. The results show that the concentration of bacterial bioaerosols in all places was lower of guidelines for the assessment of bioaerosols in the indoor environment ACGIH and indoor air quality aspect bacterial bioaerosols is in good condition. 22 28 2013/03/262013/03/262013/03/262013/03/26 1392/1/6 2014/01/162014/01/162014/01/162014/01/16 1392/10/26 مهدی قاسم خانی mahdi Ghasemkhani دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران ghasemkh@sina.tums.ac.ir مهسا سیدزاده mahsa Seyedzadeh دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران سعید اشراقی saeed Eshraghi دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران bacterial bioaerosols, unit cigarette, tobacco, airborne, Gram-negative بیوآئروسل‌های باکتریایی، سیگارت‌سازی، تنباکو، باکتری‌های گرم منفی و گرم مثبت، رطوبت نسبی ## ##

شناسایی و ارزیابی خطاهای انسانی مربوط به وظایف پرستار در بخش اورژانس یکی از بیمارستان‌های شهرستان سمنان Identification and evaluation of human errors using SHERPA technique among nurses at emergency ward of an educational hospital in Semnan city, Iran 1 1 مقدمه: خطاهای انسانی یکی از مهم‌ترین مباحثی است که در جهان امروزی اهمیت زیادی داشته و در مشاغل وابسته به گروه پزشکی از جمله پرستاری، به منظور پیدا کردن رهیافت‌هایی برای شناسایی و کاهش آنها بسیار حائز اهمیت است. تحقیق حاضر بدین منظور و برای اولین بار در ایران با استفاده از روش‌های استاندارد انجام شد. روش بررسی: این پژوهش از نوع کیفی و به صورت مقطعی و با تکنیک SHERPA انجام شد. ابتدا هدف و روش کار برای پرستاران آموزش داده شد و با حضور در محل و مشاهده فعالیت‌ها و مصاحبه با آنها، وظایف و زیروظایف مربوطه مشخص و آنالیز سلسله مراتبی وظایف HTA(Hierarchical Task Analysis) انجام شد. در مرحله بعد، خطاهای هر کدام از وظایف مشخص شده بر اساس چک‌لیست SHERPAشناسایی و ارزیابی ریسک انجام و برگه کار تکمیل و آنالیزهای مربوطه صورت گرفت. یافته‌ها: در مجموع، تعداد 231 خطا مربوط به65 وظیفه از وظایف پرستار شناسایی شد که 3/59% از این خطاها از نوع عملکردی، 55/25% از نوع بازبینی، 33/4% از نوع بازیابی، 16/2% از نوع ارتباطی و 66/8%از نوع انتخابی بود و همچنین بیشترین درصد خطاها از نوع عملکردی و کمترین درصد خطاها مربوط به نوع ارنباطی بود. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج و ارزیابی ریسک انجام شده، خطاهای عملکردی (با بیشترین درصد فراوانی) و خطاهای بازبینی (با بیشترین درصد سطح ریسک نامطلوب) باید در اولویت جهت کنترل و کاهش خطاها قرار گیرند. ضمنا با توجه به اینکه روش SHERPA می‌تواند محدوده کاملی از فعالیت‌ها را پوشش داده و فاکتورهایی مثل ارتباط با بیمار و همراهانش و با بخش‌های دیگر را که در این بخش مهم هستند و مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد، در نتیجه این روش برای بررسی خطاها می‌تواند مناسب باشد. 2 Background: Human error is one of the most important issues in the world and studying these errors among medical occupations like physicians and nursing works to find solutions for identifying and controlling them became imperative. Therefore, current study was conducted with the aim of identification and evaluation of human error using SHERPA (Systematic Human Error Reduction and Prediction Approach) technique among nurses working at the emergency section of an educational hospital in Iran. Methods: This study was a cross sectional descriptive study conducted using SHERPA method. First, the aim and methodology of the study was explained to the nurses and then the task and subtasks of the nursing activity were determined through interview with the nurses and also by observation of their activities. A job analysis of nursing activity was implemented by HTA (Hierarchical Task Analysis) technique, at the next stage. Finally, the error types for each task and subtasks were determined, based on the SHERPA guideline and, worksheet was finally completed for each of the related error types. Results: In total, 231 errors were indentified among 65 tasks of the nurses’ clinical activity who worked in the emergency section. The highest percentage of the errors was belonged to the action error with 59.3%, and the rest were 25.55% for checking, 4.33% for retrieval, 2.16% communication, and 8.66% selection errors. Accordingly, the highest percentage of errors was belonged to the action error and the lowest one to communication errors. Conclusion: According to the findings in this study, action errors (with highest frequency) and checking errors (with highest unacceptable risk level) should be control and prioritized for error reduction program. Meanwhile, SHERPA technique can completely cover medical activities of the nurses and factors such as communication with patient which is not considered in other techniques, can be analyzed using this method. 29 43 2013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/26 1392/1/6 2014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/16 1392/10/26 علی کرمانی ali Kermani دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران عادل مظلومی adel Mazloumi دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران amazlomi@sina.tums.ac.ir جبرائیل نسل سراجی jebraeel NaslSeraji دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران فریبا قاسم زاده fariba GhasemZadeh دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی سمنان Human error, SHERPA, Nurses, Risk assessment, Emergency خطای انسانی، روش SHERPA، ارزیابی ریسک، پرستار، اورژانس ## ##

ارزیابی میزان آلاینده‌های بنزن و اتیل بنزن در هوای محیط‌های اداری بیمارستان‌های شهرستان یزد Benzene and ethyl-benzene in the office environmental indoor air of Yazd hospitals 1 1 مقدمه: بنزن و اتیل بنزن از آلاینده‌های مهم هوای داخلی بوده لذا در محیط‌های اداری می‌تواند حتی در مقادیر جزیی مخاطراتی برای کارکنان شاغل ایجاد نماید. هدف از این مطالعه ارزیابی و تعیین مقادیر این آلاینده‌ها در هوای واحدهای اداری بیمارستان‌های شهرستان یزد بود. روش بررسی: در یک پژوهش مقطعی در آذر ماه 1390، طبق دستورالعمل انستیتو ملی و بهداشت حرفه‌ای 3700NIOSH، 18 نمونه از هوای واحدهای اداری دو بیمارستان دولتی شهرستان یزد با کیسه تدلار نمونه‌برداری، جمع‌آوری و با استفاده از دستگاه گاز کروماتوگرافی با دتکتور یونش شعله‌ای (GC/FID) آنالیز و سنجش گردید. سپس داده‌ها با نرم‌افزارSPSS16 تحلیل شد. یافته‌ها: میانگین غلظت بنزن بر حسب میکروگرم بر مترمکعب به ترتیب در هوای محیطی اتاق‌های مدیریت (28/1±09/1)، حسابداری (25/0±59/0) و کارگزینی (56/0±4/0) در بیمارستان‌های مورد مطالعه بیشترین مقدار را نشان داد. میانگین غلظت اتیل بنزن بر حسب میکروگرم بر مترمکعب به ترتیب در هوای اتاق‌های کارگزینی (56/0±45/0)، مدیریت (16/0±17/0) و حسابداری (00/0±06/0) بالاترین مقدار به دست آمد. تفاوت معنی‌داری بین میانگین غلظت ترکیبات بنزن و اتیل بنزن در واحد‌های مختلف مورد مطالعه وجود نداشت(05/0P>). میانگین غلظت این آلاینده‌ها در محیط‌های اداری بازسازی شده و با تراکم کاری بالا بیشتر بوده و از نظر آماری اختلاف معنی‌داری نشان می‌دهد(05/0p<). نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه بیانگر ایمن بودن فضای اداری بیمارستان‌ها از نظر غلظت بنزن و اتیل بنزن می‌باشد و در هنگام بازسازی و تغییر دکوراسیون، غلظت آلاینده‌ها افزایش می‌یابد. 2 Background: Benzene and ethyl benzene are important indoor air pollutants, even in low amounts in office environment may cause risk for staff. The purpose of this study was to evaluate and determine the amounts of these pollutants in the office environment air of Yazd hospitals. Methods: In a cross-sectional study, 18 samples of the air in office units of two hospitals were collected in December 2011. Methods of sampling and measurement were in accordance with the guidelines of the National Institute of Occupational Health (NIOSH), using Tedlar bag and gas chromatography with flame ionization detector (GC/FID) were performed. The data were analyzed by SPSS (version 16). Results: The highest average of benzene concentration was seen in management office (1.09±1.28 µg/m3), accountancy (0.59 ± 0.25 µg/m3) and personnel rooms (0.40 ± 0.56 µg/m3. For ethyl-benzene, the highest concentration was observed in personnel room (0.45±0.56 µg/m3), management office (0.18±0.16 µg/m3) and accountancy rooms (0.06±0.00 µg/m3). No significant difference was found between the mean concentration of benzene and ethyl benzene compounds in the office departments (P> 0.05). The mean concentrations in reconstructive office departments was higher than others and it had significant differences (P<0.05). Conclusion: Concentrations of benzene and ethyl-benzene in all office sections of hospital Was in Safe Range. However the concentration of these substances was increased during reconstruction and new decoration. 44 53 2013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/26 1392/1/6 2014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/16 1392/10/26 ابوالفضل برخورداری abolfazl Barkhordari دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد محمدحسین مصدق mohammadhosein Mosadegh دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد مریم خیرمند maryam Khairmand دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد m_kheirmand@yahoo.com Volatile organic compounds Hospitals Office environment Gas chromatography Indoor air quality ترکیبات آلی فرار بیمارستان محیط اداری گاز کروماتوگرافی کیفیت هوای داخلی ## ##

مقایسه ریسک فاکتورهای قلبی-عروقی، گوارشی و عضلانی-اسکلتی در دو الگوی نوبت‌کاری Comparison of cardiovascular risk factors, gastrointestinal and musculoskeletal complications in different patterns of shift work in tile industry 1 1 مقدمه: نوبت‏کاری باعث به وجود آمدن عوارض بسیاری بر سلامت می‌شود که مهم‌ترین علت ایجاد این عوارض اختلال در ریتم سیرکادین می‌باشد. نوع الگوی نوبت‏کاری از نظر رو به جلو یا عقب بودن آن و یا طول هر دوره نوبت‏کاری بر شدت این عوارض موثر می‌باشند. هدف از این مطالعه بررسی و مقایسه عوارض دو الگوی نوبت‏کاری در صنعت کاشی بر سلامتی می‌باشد. روش بررسی: این مطالعه مقطعی در زمستان 1390 بر روی 203 کارگر نوبت‏کار شاغل در دو کارخانه کاشی استان یزد با الگوهای متفاوت نوبت‏کاری، گروه یک با الگوی رو به جلو و کوتاه مدت (2صبح2عصر2شب) و گروه دو با الگوی رو به عقب و طولانی مدت (6شب6عصر6صبح)، انجام شد. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامه حاوی اطلاعات کاری و پزشکی کارگران شامل معاینه فیزیکی و انجام آزمایشات بیوشیمیایی بود. یافته‌ها: شیوع علائم قلبی و فشار خون بالا در گروه یک به طور معناداری پایین‌تر از گروه دو بود. اختلاف در مصرف سیگار، وجود چاقی و شیوع قند خون ناشتای بالا در دو گروه، از نظر آماری معنادار نبودند. علائم در‌گیری دستگاه گوارش در دو گروه نشان‌دهنده وجود اختلاف معنادار در شیوع سوءهاضمه، نفخ شکم، سوزش سردل و یبوست می‌باشد. درد مفاصل و گرفتگی عضلانی نیز در گروه یک به طور معناداری کمتر از گروه دو بود. نتیجه‌گیری:با توجه به شیوع بیشتر علائم بیماری‌های قلبی، اسکلتی- عضلانی و گوارشی در گروه دارای نوبت‌کاری رو به عقب نسبت به گروه رو به جلو، این گروه بیشتر در معرض ابتلا به این دسته از بیماری‌ها هستند. 2 Background: shift work may lead to different health problems due to circadian rhythm. The pattern of shift work, forward or backward, and the duration of each shift period may affect complications. This study was designed to assess and compare the health complications of different patterns of shift work in tile industry. Methods: this cross-sectional study was conducted on 203 shift workers in 2011 in two tile industries in Yazd with different patterns of shift work: on group with fore ward and short term pattern (2morning 2afternoon 2night) and the other with backward and long term pattern (2night 2afternoon 2morning). Data was collected by a questionnaire including occupational and health information such as physical examination and biochemical tests. Results: the frequency of cardiovascular symptoms and hypertension was significantly lower in the first group. The difference in smoking, obesity and abnormal FBS between two groups was not significant. Gastrointestinal symptoms such as dyspepsia, heartburn and constipation were significantly higher in the second group. Joint pain and muscle spasm were significantly lower in the first group. Conclusion: results show a significant difference in cardiovascular, gastrointestinal and musculoskeletal symptoms between forward and backward shift work pattern. 54 62 2013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/26 1392/1/6 2014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/16 1392/10/26 محمدحسین داوری mohammadhosein Davari دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد امیرهوشنگ مهرپرور amirhoshang Mehrparvar دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد مهرداد مستغاثی mehrdad Mostaghaci دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد مریم بهاءلو maryam Bahaloo دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد drbahaloo@gmail.com مهناز پورشفیعی mahnaz Poorshafiee دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد shift work, cardiovascular risk factors, gastrointestinal complications, musculoskeletal complications, tile industry. نوبت کاری، ریسک فاکتورهای قلبی عروقی، عوارض گوارشی، عوارض اسکلتی- عضلانی، کارخانه کاشی ## ##

ارزیابی ریسک و تعیین شاخص‌های عملکرد ایمنی در مرحله طراحی و ساخت پروژه آگلومراسیون، سال 1390 Risk assessment & safety performance indicators in designing and constructing phase of Agglomeration Project, Bafgh 1 1 مقدمه: به منظور حفظ و صیانت نیروی انسانی نیاز است که سیستم مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط زیست که متکی بر اصل "پیشگیری قبل از وقوع" می باشد، در پروژه‌ها اعمال شود. هدف از این تحقیق بررسی مغایرت‌های ایمنی و تعیین ارتباط ریسک ارزیابی شده با شاخص‌های حادثه می‌باشد. روش بررسی: در یک پژوهش توصیفی-تحلیلی، بر روی 30 شغل در پروژه ساخت کارخانه آگلومراسیون، پس از دسته‌بندی خطرات مشاغل در لیست مقدماتی خطر (PHL: Preliminary Hazard List)، شدت و احتمال ریسک تعیین و کد ارزیابی ریسک اولیه محاسبه شد. ریسک‌های قابل قبول از لیست مقدماتی خطر حذف و مابقی برای اقدامات اصلاحی وارد فرم PHA (Preliminary Hazard Analysis) گردید و سپس کد ارزیابی ریسک ثانویه تعیین شد. همچنین شاخص‌های عملکرد ایمنی سالیانه در این مشاغل محاسبه و در نهایت آنالیز آماری صورت گرفت. یافته‌ها: در میان مشاغل مختلف، بالاترین ضریب تکرار حادثه و بیشترین میزان ریسک مربوط به شغل جوشکاری و بیشترین روز از دست رفته کاری مربوط به شغل نصاب اسکلت فلزی بود. ضریب همبستگی پیرسون ارتباط معکوس و کاملاً معناداری بین کدهای ارزیابی ریسک اولیه و شاخص‌های عملکرد ایمنی نشان داد. همچنین معادله رگرسیون خطی مشخص کرد که به ازای یک واحد افزایش ارزیابی ریسک اولیه، میزان ضرایب تکرار حادثه، شدت حادثه و شاخص تکرار- شدت به ترتیب 9/14، 37/110 و 24/1 کاهش می‌یابد. نتیجه‌گیری: با توجه به نرخ بالای بروز حوادث و وجود ریسک‌های غیر قابل قبول در این پروژه به نظر می‌رسد لازم است که هرچه سریعتر نسبت به بررسی دقیق مغایرت‌های ایمنی و رفع آن اقدام گردد. 2 Background: To reduce accidents, industrial HSE management system, and based on”prevention before occurrence” is required. The aim of this study was to evaluate the safety conflicts by Preliminary Hazard Analysis (PHA) method, and determine the relationship between risk assessment and accident indicators. Methods: This is a descriptive analytical- study on 30 jobs in the Agglomeration Constructing Project in Bafgh. After classify risks, severity and probability of the risks determined, and the Initial Risk Assessment Code (RAC1) were computed. The corrective actions were recorded, and then the Secondary Risk Assessment Code (RAC2) was determined. Annual safety performance indicators were also calculated and statistical analysis conducted on the relationship between these indicators and the results of risk assessment. Results: The highest accident frequency rate and the highest risk job were welding jobs. Maximum lost work days were in steel construction. Also there was a significant difference between risk assessment before and after corrective action that is indicative for the effectiveness of corrective actions. In the next step for determining the relationship between the initial risk assessment codes (RAC1) and safety performance indicators (AFR, ASR and FSI), Pearson correlation coefficient was showed an inverse and quite significant relationship between RAC1 and safety performance indicators. Linear regression equation showed that for every one unit increase in RAC1, the AFR, ASR and FSI, was reduced 14.9, 110.37 and 1.24 respectively. Conclusion: Due to high rate of accidents and risks, faster investigation about safety conflicts and elimination of them is needed. 63 74 2013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/26 1392/1/6 2014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/16 1392/10/26 ناصر هاشمی نژاد naser Hasheminejad دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کرمان غلامحسین حلوانی gholamhosein Halvani دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد مجتبی مقدسی mojtaba Moghadasi سنگ آهن مرکزی ایران، بافق فرزانه ذوالعلی farzane Zolala دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کرمان مهدیه شفیعی زاده بافقی mahdiye Shafiezadeh دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کرمان m.shafiezade@yahoo.com Risk assessment, PHA, Accident Indicator ارزیابی ریسک، Preliminary Hazard Analysis، شاخص حادثه، ایمنی کارگران ## ##

استرس اکسیداتیو در تماس با گزنوبیوتیک‌ها در مشاغل مختلف Oxidative stress in jobs with exposure to xenobiotics 1 1 مقدمه: گونه‌های فعال اکسیژن، اتم‌ها یا مولکول‌هایی هستند که به خاطر وجود الکترون تک در بدن موجودات، بسیار واکنش‌پذیرند و آسیب‌های جبران‌ناپذیری را به ماکرومولکول‌های بدن آنان مانند DNA، پروتئین‌ها، لیپیدها و کربوهیدرات‌ها وارد می‌سازند. در بدن سیستم‌های خاصی برای مقابله با آسیب حاصل از رادیکال‌های آزاد به وجود آمده است که به نام سیستم‌های دفاع آنتی‌اکسیدانی معروفند، زمانی که میزان تولید رادیکال‌های آزاد بیشتر از ظرفیت سیستم دفاع آنتی‌اکسیدانی باشد، استرس اکسیداتیو (Oxidative Stress) به وجود خواهد آمد. در حالت عادی در یک فرد سالم بین تولید رادیکال‌های آزاد و سیستم دفاع آنتی‌اکسیدانی توازن برقرار است اما اگر فردی در مواجهه با عواملی مانند آلاینده‌های محیطی، شغلی، داروها و هر ماده سمی قرار بگیرد تولید رادیکال‌های آزاد در بدن وی افزایش یافته و این تعادل به هم می‌خورد. هدف از این مطالعه مروری اشاره به برخی از ترکیبات شیمیایی القاء‌کننده استرس اکسیداتیو مانند آزبست، آفت‌کش‌ها، فلزات، پرتوهای اشعه X در بخش‌های رادیولوژی و گازهای بیهوشی در اتاق عمل می‌باشد که این مواد می‌توانند به عنوان عوامل خطر برای کارکنان مراکز مذکور باشد. روش بررسی: در این بررسی با هدف بررسی میزان استرس اکسیداتیو در مشاغل مختلف، بانک‌های اطلاعاتی: Google Scholar, Pub Med, Scopus از سال 1960 تا 2012 با کلید واژه‌های "Oxidative stress" and Jobs با روش جستجوی موضوعی بررسی شد. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش شامل کلیه مقالات چاپ شده در زمینه استرس اکسیداتیو و مشاغل، تعداد (60n=) مقاله از کل مقالات انتخاب و در نگارش این مقاله مورد استفاده قرارگرفت. یافته‌ها: نتایج مطالعات مختلف نشان داد که بسیاری از افراد شاغل در مراکز گوناگون که مواجهه با آلاینده ها دارند مستعد به ایجاد استرس اکسیداتیو می‌باشند. نتیجه‌گیری: مطالعات نشان می‌دهند که در افراد شاغل در این گونه محیط‌ها، استرس اکسیداتیو ایجاد شده منجر به انواع اختلالات و بیماری‌ها می‌گردد، لذا به این گونه افراد توصیه می‌شود که سیستم‌های دفاع آنتی‌اکسیدانی بدن خود را تقویت نموده و رژیم غذایی غنی از آنتی‌اکسیدان مانند سبزیجات و میوه‌های بیشتری را مصرف نمایند و همچنین از وسایل حفاظت فردی استفاده کنند. 2 Background: The terms Reactive Oxygen Intermediates or Reactive Oxygen Species (ROS) are used to describe the molecules as highly reactive oxygen molecules that will chemically oxidize neighboring susceptible molecules. A prominent feature of radicals is that they have extremely high chemical reactivity, which explains not only their normal biological activities, but how they inflict damage on cells. The free radical formation in a living system leads to oxidative damage of macromolecules, such as DNA, proteins and lipids. Oxidative stress is defined most simply as the imbalance between the production of free radicals and the body’s antioxidants. Epidemiological studies have provided evidence for an association between exposure to xenobiotics such as ambient polluted air particles, pesticides, metals, radiation and oxidative stress. Methods: Bibliographic databases including Scopus, PubMed and Google Scholar were searched between years 1960 to 2012 for the keywords "Oxidative stress" and jobs. In the first step, 17987 articles were found, after elimination of duplicates or irrelevant papers, 60 papers were selected and reviewed. Results: Sixty articles in this study have been used. Findings showed the relationship between jobs and oxidative stress. Conclusion: This review indicates that workers in various jobs are exposed to more oxidative stress damage. To overcome these oxidative stresses, supplementation with antioxidant vitamins, such as α-tocopherol and ascorbic acid, may have beneficial effects in these workers. It is reported that supplementation with antioxidants, protect against oxidative damage. Also, these workers need better precautions to protect them against serious health problem. 75 91 2013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/04/7 1392/1/18 2014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/16 1392/10/26 توکل حیدری شایسته Tavakol Heidari Shayesteh دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی همدان اکرم رنجبر Akram Ranjbar دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی همدان a.ranjbar@umsha.ac.ir Free radicals, Antioxidant, Jobs, Workers, Oxidative Stress گونه‌های فعال اکسیژن، آنتی‌اکسیدان، مشاغل، استرس اکسیداتیو ## ##

اهمیت ارگونومی در افزایش بهره وری و بهبود عملکرد کارکنان وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی 1 1 مقدمه: ارگونومی علم اصلاح و بهسازی محیط کار، شغل و تجهیزات و تطابق آن با قابلیت‌ها و محدودیت‌های انسان است. بدون شک بکارگیری ملاحظات ارگونومیک و آموزش در این زمینه در هر سازمانی نقش به سزایی در مدیریت بهره‌وری آن سازمان دارد. عدم رعایت این ملاحظات منجر به کاهش انگیزه و بازده نیروی انسانی، افزایش میزان جابجایی و غیبت کارکنان و در نهایت کاهش اثربخشی، کارآیی و بهر‌ه‌وری سازمان می‌گردد. روش بررسی: این مقاله در قالب بررسی مروری و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و پایگاه‌های اطلاعاتیElsevier، Ovid و Google scholar در سال 1391 به انجام رسیده است. یافته‌ها: رعایت نکات ارگونومیک باعث کاهش مشکلات اسکلتی-عضلانی و بهبود کارایی و بهره‌وری کارکنان می‌گردد. نتیجه‌گیری: اگر محیط کار به گونه‌ای باشد که فرد در آن احساس ناراحتی، خستگی و کسالت نماید و به او آسیب نیز وارد شود، در نهایت نارضایتی و بیماری را برای او به دنبال خواهد داشت. این موضوع باعث اختلال در کار، کاهش بهره‌وری و بازده کار خواهد شد. شناخت و رعایت اصول ارگونومیکی در محیطی مثل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باعث کاهش این گونه مسائل خواهد شد. 92 101 2013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/03/262013/04/72013/04/7 1392/1/18 2014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/162014/01/16 1392/10/26 سید عباس حسنی Seyed Abbas Hasani دانشگاه علوم پزشکی تهران حسین مبارکی Hossein Mobaraki دانشگاه علوم پزشکی تهران hmobaraki@tums.ac.ir زینب مقدمی فرد Zeinab Moghadami Fard وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ارگونومی، بهره‌وری، وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی ## ##